Nederlandse boeren ontkomen aan hoge kunstmestprijs, Azië heeft minder geluk

• Niels Kievits

  redacteur Economie

Niet alleen de prijs van olie en gas, maar ook die van kunstmest is de afgelopen weken flink gestegen. Door de blokkade van de Straat van Hormuz worden minder kunstmest en grondstoffen voor kunstmest geëxporteerd. Het verminderde aanbod leidt tot hogere prijzen wereldwijd.

Ook in Nederland wordt kunstmest wat duurder, maar veel boeren houden het hoofd vooralsnog koel. “De meeste boeren hebben de kunstmest die ze komende maanden nodig hebben al ingekocht”, zegt Rabobank-econoom Harry Smit. “De kunstmest die ze binnenkort gaan uitrijden, ligt dus vaak al in de opslag.”

Anders is dat aan de andere kant van de wereld, in Azië en Oceanië bijvoorbeeld. Daar worden gewassen op een ander moment geoogst en dus kopen boeren hun kunstmest rond deze tijd in. Dat moeten ze vanwege het verminderde aanbod doen tegen een relatief hoge prijs.

En daar houden de problemen niet op. Terwijl Europa zijn kunstmest vooral zelf maakt of importeert uit Noord-Afrika en de Verenigde Staten, zijn veel landen in Azië en Oceanië afhankelijk van het Midden-Oosten. “De zeestraatblokkade leidt daar dus niet alleen tot een prijsstijging, maar ook tot tekorten”, zegt econoom Smit. “Europa heeft van die verminderde beschikbaarheid voorlopig geen last.”

De problemen op de markt voor kunstmest betreffen met name ureum. Dat is een kunstmeststof die vooral geschikt is voor tropische gebieden. Bijna de helft van de wereldwijde export van ureum komt uit de Perzische Golf en moet dus langs de Straat van Hormuz, maar dat gaat nu niet.

In Europa gebruiken boeren een stuk minder ureum, maar ook de prijs van hun kunstmest wordt flink beïnvloed door de gestegen gasprijs. Om kunstmest te maken is namelijk aardgas nodig.

“Als de gasprijs stijgt, dan is dat een belangrijke kostenpost”, zegt een woordvoerder van de grote kunstmestproducent Yara Sluiskil. “Dat moet je doorrekenen.” Hoelang de prijs hoog blijft, is mede afhankelijk van de duur van de oorlog in het Midden-Oosten.

Beschikbaarheid van kunstmest zal in Nederland het probleem niet zijn, zegt ook boerenbrancheorganisatie LTO Nederland. Wel is het aankoopmoment van belang. “Sommige boeren kopen vroeg in. Degenen die dat later doen, hebben nu de meeste hinder”, zegt een woordvoerder.

Als de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt, heeft dat ook gevolgen voor ontwikkelingslanden. “Die hebben als eerste last van de hogere prijzen, omdat ze worden weggeconcurreerd door rijkere landen”, zegt econoom Smit. “Dat kan, als de oorlog aanhoudt, tot slechtere oogsten leiden.”