Nederlandse kolencentrales draaien weer volop, veel stroom naar het buitenland

De productie tot en met 14 augustus dit jaar ligt nog wel onder die van heel 2025, maar het ziet ernaar uit dat ook deze productie overtroffen zal worden.

Het is opmerkelijk dat de elektriciteitsproductie door kolen nu al zo hoog ligt. De koudere herfstmaanden moeten namelijk nog beginnen.

Normaal gesproken draaien de kolencentrales dan een stuk vaker. Dat komt omdat de vraag naar stroom in het najaar hoger is en er minder groene stroom wordt opgewekt.

Kolencentrales draaiden voor het laatst zo hard tijdens de gascrisis van 2022. Door de Russische inval in Oekraïne steeg de gasprijs flink. Zo veel zelfs, dat het goedkoper was om met kolen elektriciteit op te wekken.

Door de oorlog in Iran is dat nu ook het geval. Ondanks een hogere CO2-heffing voor het gebruik van kolen.

“Kolencentrales springen ook bij omdat de vraag naar stroom vanuit het buitenland is toegenomen”, zegt emeritus lector energietransitie aan de Hanzehogeschool in Groningen, Martien Visser. “We exporteren veel stroom naar het buitenland.”

In België zijn twee grote kerncentrales in onderhoud waardoor het land de eerste helft van dit jaar veel stroom moest halen uit andere landen.

Kolen- en gascentrales zijn belangrijk voor de stabiliteit op het stroomnet. Op momenten dat er geen wind en zon is om elektriciteit te produceren, springen deze centrales bij.

Kolen zijn de meest vervuilende manier om stroom te produceren. Omdat ze zo vervuilend zijn moeten centrales volgens de wet uiterlijk 2030 hun deuren sluiten.

Het is niet per se slecht nieuws dat de kolencentrales meer uren maken, vindt Visser. Omdat er afspraken zijn over de totale uitstoot in Europa, kan het zijn dat Nederland meer uitstoot, maar dan moeten andere landen minder uitstoten.

“Niet in alle landen gaat de energietransitie even snel”, zegt Visser. “Beter dit dan de bruinkoolcentrales in Duitsland die nog vervuilender zijn.

Daarmee is het inzetten van kolencentrales op dit moment niet alleen noodzaak, maar ook een kans, volgens Visser.

“Door het gebruik van kolencentrales besparen we 60 miljoen kuub gas per week. Dat kunnen we gebruiken om onze gasvoorraden aan te vullen.”