Negende dode vrouw gevonden in Zuid-Afrika in dezelfde regio bij Johannesburg

• Elles van Gelder

  correspondent Afrika

De politie in Zuid-Afrika heeft vandaag ten oosten van Johannesburg een negende lichaam van een vermoorde vrouw gevonden. Er zijn zorgen dat er een seriemoordenaar actief is.

Half juli werd de eerste vrouw gevonden ten oosten van Johannesburg, niet ver van het internationale vliegveld. In augustus en september zijn sindsdien in hetzelfde gebied nog eens acht vermoorde vrouwen gevonden.

“We kunnen niet op deze manier lichamen blijven oprapen”, verklaarde de nummer twee van de nationale politie, Tebello Mosikili. Drie van de vermoorde vrouwen zijn zwart, van de andere slachtoffers is de huidskleur niet bekend.

De Zuid-Afrikaanse politie spreekt over ‘zorgwekkende overeenkomsten’ tussen de sterfgevallen. De meeste vrouwen zijn in de dertig en werden halfnaakt en met zichtbare kneuzingen aangetroffen. Er is ook sprake van sporen van seksueel geweld. En dan zijn er de locaties, die niet ver van elkaar liggen.

Er is een speciaal rechercheteam op de zaak gezet om te onderzoeken of er verband is tussen de moorden. Vooralsnog is niet vastgesteld dat het om dezelfde dader of groep daders gaat, benadrukt de politie.

Van de meeste vrouwen is geen naam vrijgegeven. Eén slachtoffer geeft de zaak wel een gezicht: de 38-jarige Elizabeth Moselakgomo. Zij was een fanatieke hardloopster die op 9 september haar gebruikelijke rondje liep in de buurt van Rhodesfield, maar niet thuiskwam. Haar achtjarige dochter sloeg alarm. Het lichaam van de hardloopster werd enkele dagen later gevonden in haar wijk, achter een hotel.

De vondst veroorzaakte een shock in de hardloopgemeenschap. De politie waarschuwt vrouwen extra alert te zijn. Zo worden ze opgeroepen niet alleen te wandelen of hard te lopen en in groepjes de straat op te gaan.

Vrouwen die in het gebied wonen geven aan dat ze zich nergens meer veilig voelen. Ze vertellen aan lokale media dat ze zelfs angst ervaren in hun eigen auto, in de sportschool of tijdens een korte wandeling naar een winkel die amper 200 meter verderop ligt. Ook is er woede omdat ze het gevoel hebben binnen te moeten blijven, terwijl geweld tegen vrouwen onvoldoende wordt aangepakt.

Geweld tegen vrouwen en femicide zijn al jaren een groot probleem in Zuid-Afrika. Dagelijks worden er ongeveer vijftien vrouwen vermoord. Daarmee horen de femicidecijfers in Zuid-Afrika tot de hoogste ter wereld.

Uit een Zuid-Afrikaans onderzoek uit 2022 blijkt dat meer dan een derde van de volwassen vrouwen ooit te maken heeft gehad met fysiek en/of seksueel geweld.

President Cyril Ramaphosa verklaarde gendergerelateerd geweld en femicide vorig jaar tot een nationale crisis. Kort daarna werd het formeel als een nationale ramp geclassificeerd. Daarmee moest de bestrijding beter worden gecoördineerd en moesten meer middelen en aandacht worden vrijgemaakt.

In juni zei Ramaphosa dat het kabinet een actieplan had goedgekeurd. De nadruk zou moeten komen te liggen op preventie, zoals programma’s rond positieve mannelijkheid voor jongens en jonge mannen. Daarnaast wordt ingezet op betere ondersteuning van slachtoffers en betere samenwerking tussen politie, justitie, gezondheidszorg en sociale diensten.

In Kempton Park zeggen bewoners en activisten dat zij daar weinig van merken. Tijdens een protest vandaag eisten inwoners per direct meer politie op straat om vrouwen en kinderen in de buurt te beschermen.

Ook de Zuid-Afrikaanse Commissie voor Gendergelijkheid dringt aan op onmiddellijke maatregelen. De commissie wil onder meer kijken naar straatverlichting, cameratoezicht en veiligere looproutes. Want zoals de demonstranten vandaag scandeerden: ‘Genoeg is genoeg.’