NOS Nieuws
Het aantal nepadvertenties voor huurwoningen piekt op dit moment. Oplichters plaatsen deze zomer veel advertenties op sociale media of websites waarin ze appartementen aanbieden. Wie betaalt om te bezichtigen, is het geld kwijt.
“In de zomer is vaak een grote piek, omdat veel mensen van woning wisselen”, zegt Johannes Bruining van woningverhuurder Gruno Verhuur in Groningen bij RTV Noord(opent in nieuw venster). “Afgestudeerden verlaten hun woning en heel veel mensen zijn op zoek naar een nieuw appartement voor hun studie.”
Bruining vreest dat er vele honderden, misschien wel duizenden gedupeerden zijn. Soms staan ze met koffers of een complete inboedel voor een dichte deur.
Stopcontacten
Oplichting met huurwoningen is van alle tijden en vindt overal plaats. Er zijn al langer tal van nepadvertenties te vinden waarin direct beschikbare appartementen worden aangeboden tegen spotprijzen.
De oplichters zijn vooral in de zomer actief en gaan steeds gewiekster te werk. “Dan halen ze foto’s van onze site af en proberen daarmee via Facebook of TikTok een maand huur en borg binnen te halen”, zegt verhuurder Bruining. “Soms ook met foto’s van interieurs die niet kloppen, met bijvoorbeeld stopcontacten die ze alleen in het buitenland gebruiken.”
Bruining laat het voorbeeld zien van de advertentie voor een woning in de Groningse binnenstad. “Dat huis bieden wij aan voor een huur van 1500 euro met een borg van 1500 euro. Deze oplichters vragen 1000 euro – een koopje – en 2000 euro borg. Eerst betalen en dan krijg je de info.”
Dwingende toon
Eenmaal in een WhatsApp-gesprek met een zogenaamde aanbieder – in dit geval met een telefoonnummer uit Ivoorkust – wordt de werkwijze snel duidelijk. Oplichters slaan een dwingende toon aan en sturen direct een rekeningnummer. “Stuur me een bewijs van betaling nadat je het bedrag voor het bezoek hebt overgemaakt.”
Vragen over een bezichtiging worden genegeerd. “Na betaling”, luidt het korte antwoord. En daarna: “Als u dit niet bevalt, kunt u gerust verder zoeken in plaats van mijn tijd te verspillen.”
Waarschuwen
Veel meer dan waarschuwen, kunnen de verhuurders en woonstichtingen niet. “Klinkt het aanbod als te goed om waar te zijn? Dan is het dat waarschijnlijk ook”, stelt de onafhankelijke Amsterdamse woonstichting !Woon op de website(opent in nieuw venster). “Controleer altijd goed of een website betrouwbaar is”, schrijft(opent in nieuw venster) Woonnet Haaglanden in de regio Den Haag. “Lees bijvoorbeeld recensies of zoek naar ervaringen van andere mensen.”
In het verleden waren oplichters vaak nog te herkennen aan foutief taalgebruik, maar dat lijkt met de opkomst van AI steeds minder het geval. “Iemand kan nu perfecte teksten laten genereren in alle talen die er speciaal voor zijn gemaakt om mensen te overtuigen”, zegt Sophie van der Zee, die onderzoek doet aan de Erasmus School of Economics in Rotterdam.
Wees realistisch, stelt de onderzoeker bij RTV Oost(opent in nieuw venster). “Als je een woning zoekt en je ziet voor 800 euro steeds kleine of gammele appartementen en ineens een supermooi ruim appartement, denk dan twee keer na.”
Aangifte doen
De politie inschakelen om de oplichters te achterhalen heeft weinig zin, zeggen alle betrokkenen: “Dan melden we: ene ‘Claudia Baker’ heeft foto’s van ons online gezet. En daarna zijn ze weer weg. Tja, wat heb je daaraan? Daar kan de politie ook niks mee”, zegt de Groningse verhuurder Bruining. “Bovendien: als huurders een nieuwe huisgenoot zoeken, plaatsen ze zelf ook foto’s van woningen. Die foto’s zijn overal.”
Toch raadt onderzoeker Van der Zee aan om bij oplichting aangifte te doen. Waarbij ze tegelijkertijd politie en justitie oproept om deze vorm van oplichting en de gedupeerden serieus te nemen. “Wat betreft online fraude is dat nog altijd een probleem”, zegt ze. “Als je bij een pinautomaat wordt overvallen en aangifte doet, is er veel tijd en aandacht voor je. Maar op het moment dat iemand digitaal wordt opgelicht, doen we nog te vaak alsof het zijn of haar eigen schuld is.”
