Nieuw onderzoek moet uitwijzen waar gruttokuikens kunnen overleven

Om te achterhalen in welk type landschap de grutto de grootste overlevingskans heeft, start een meerjarig onderzoek. Daarbij worden grutto-eieren uit het veld gehaald en in gevangenschap uitgebroed.

Dat is nodig, omdat grutto’s normaliter direct het nest verlaten zodra ze uit het ei komen, vertelt Jos Hooijmeijer. Hij is projectleider van Birdeyes, een onderzoeksgroep van de Rijksuniversiteit Groningen. “Ze verdwijnen heel snel het veld in, dus onderzoekers verliezen dan het zicht.”

Birdeyes doet al langer onderzoek naar de weidevogel. “Daardoor weten we dat juist de eerste fase van het leven van een grutto cruciaal is”, zegt Hooijmeijer. Het gaat dan om de eerste veertig dagen van het leven. Volgens Hooijmeijer overleeft 85 procent van de vogels die niet. Uit het nieuwe onderzoek moet duidelijk worden wat voor levensomstandigheden nodig zijn om dat percentage te verlagen.

Tot 2030 zullen jaarlijks zo’n 160 eieren worden uitgebroed in vogelpark Avifauna, schrijft Omrop Fryslân. Avifauna begeleidt de kuikens bij de eerste levensdagen totdat ze sterk genoeg zijn om in proefvelden te leven. Die velden bootsen werkelijke natuurgebieden na: van boerenland tot beschermde natuurgebieden. Maar helemaal hetzelfde is het niet: in de proefvelden leven geen vijanden van de grutto.

“Kuikens worden veelal opgegeten door roofdieren”, zegt Hooijmeijer. “En dat komt meestal omdat ze zélf honger hebben en dus meer risico gaan nemen om voldoende eten binnen te krijgen. Dat maakt ze een makkelijke prooi.” Om te ontdekken in welke omgeving een kuiken in principe het sterkste wordt, is het dus nodig om er een te creëren zonder de roofdier-component.

Na de “cruciale periode” van veertig dagen worden de kuikens weer in het wild vrijgelaten. Ze krijgen een zender, zodat ze nog wel in de gaten gehouden kunnen worden. Er kan dan bijvoorbeeld worden gekeken hoe ze reageren als er roofdieren dichtbij zijn.

Over vijf jaar is dan hopelijk duidelijk welke omgeving het beste werkt voor de weidevogel. “Zo kunnen we inzetten op aangepast beheer. Dat is op de korte termijn de enige oplossing om de vogelpopulatie te laten groeien.”

Vorige week werd duidelijk dat het iets minder slecht gaat met de grutto, maar de weidevogel nog niet uit de gevarenzone is. De populatie is nog altijd 11 procent te klein om echt te kunnen groeien.