NOS Nieuws•
“De rente zou veel lager moeten zijn dan hij nu is. Als Kevin op zijn plek zit, dan gaat de rente omlaag”, zei de Amerikaanse president Donald Trump precies een maand geleden met een strak gezicht in een interview met nieuwszender Fox News.
Een president die je aanstelt om de rente te verlagen, terwijl de economie juist vraagt om een renteverhoging. Kevin Warsh zal volgende week niet heel gemakkelijk plaatsnemen op de voorzittersstoel bij het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve.
“Warsh wilde de baan heel graag hebben, maar komt in een hele lastige situatie terecht”, zegt Philip Marey, Amerika-econoom van Rabobank. “Be careful what you wish for, because you just might get it, zoals de Amerikanen het zeggen.”
Vandaag is de laatste werkdag van Jerome Powell als voorzitter van de Fed. Hij dient nog wel anderhalf jaar zijn termijn als gouverneur uit. Dit tot ongenoegen van president Trump, die hem helemaal weg wil bij de Fed. Het bestuur stemt gezamenlijk over de rente. Om genoeg gelijkgestemden te hebben, heeft de president naast een nieuwe voorzitter ook een nieuwe gouverneur in het bestuur nodig.
Ruzie met de Fed
Trump ligt zwaar overhoop met de Fed, omdat die de beleidsrente maar niet verlaagt om geld lenen goedkoper te maken. Voor de president dringt de tijd: in november zijn tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Door onder meer de schutterende economie steunt nog maar één op de drie Amerikanen zijn beleid.
Het afgelopen jaar probeerde Trump al Fed-gouverneur Lisa Cook te ontslaan vanwege vermeende hypotheekfraude. Powell noemde hij een “enorme loser”, dreigde hem met ontslag en zelfs vervolging. Maar ondanks de enorme druk uit Het Witte Huis, bleven de twee Fed-bestuurders op hun post.
Powell liet zich niet door Trump opzij zetten, zoals hier in juni vorig jaar bij een bezoek aan de renovatie van de Fed-gebouwen:
Trump heeft discussie met Fed-directeur Powell
Tot opluchting van Trump loopt de termijn van Powell als voorzitter van de Fed vandaag af. Afgelopen week keurde de Amerikaanse Senaat de voordracht van Warsh als zijn opvolger goed, met een nipte meerderheid. Niet alleen Democraten, ook enkele Republikeinen hadden grote zorgen of Warsh zich als hoogste baas van de Fed wel onafhankelijk zou opstellen.
Havik wordt duif
De 56-jarige Warsh is de schoonzoon de steenrijke zakenman Ronald Lauder, een oude studievriend van Trump. Onder president George Bush jr was hij economisch adviseur, en van 2006 tot en met 2011 al gouverneur bij de Fed.
Warsh speelde zich in de kijker bij Trump met stevige kritiek op het beleid van de Fed. Dat was best opvallend, merkt Marey van Rabobank op. “Hij stond als Fed-gouverneur bekend als havik, iemand die de rente liever hoog houdt. Nu komt hij terug als duif die pleit voor lage rentes. Dat voedt wel de speculaties in de financiële markten dat de nieuwe Fed-baas is geneigd de oren naar president te laten hangen.”
En daarom heeft Warsh vanaf dag één meerdere ogen over zijn schouders meekijken dan die van Trump alleen. “Het wordt echt koorddansen”, vat Marey het samen. “Hij moet voor de financiële markt geloofwaardig overkomen. Alles wat hij zegt zal worden uitgeplozen. Als Warsh naar een renteverlaging toepraat zonder economische onderbouwing, dan zal iedereen dat direct doorhebben.”
Vertrouwen wankelt
Het afgelopen jaar kreeg het vertrouwen in de Verenigde Staten al een tik van de financiële markten, onder meer door de wereldwijde handelsoorlog die president Trump een jaar geleden ontketende. Daar kwam dit jaar de oorlog rond de Perzische Golf overheen. Ondertussen loopt de staatsschuld, van inmiddels bijna 39 biljoen dollar, alleen maar verder op.
Als de financiële markten ook de Fed gaan wanvertrouwen, dan wordt het volgens Marey steeds lastiger voor de Amerikaanse schatkist om geld te lenen. “De rente op Amerikaanse staatsleningen zal oplopen als investeerders denken dat de Fed een politieke speelbal is en niet meer bezig is de Amerikaanse economie te stabiliseren.”
Voor investeerders in staatsschuld is de betrouwbaarheid en vooral de onafhankelijkheid van centrale banken een belangrijke eis. Marey: “In de jaren zeventig liet Fed-voorzitter Arthur Burns de oren hangen naar president Nixon. Paul Volcker moest uiteindelijk de Amerikaanse economie twee keer uit een recessie persen. Dat risico loop je nu weer.”
Warsh komt daarom eigenlijk in een onmogelijke positie bij de Fed terecht, concludeert Marey. “Powell werd ook door Trump aangesteld. En wat hem gebeurde kan Warsh ook overkomen. Het Witte Huis verwacht dat hij de rente voor de tussentijdse verkiezingen flink verlaagt Hij zit echt in een niet te benijden positie. Maar goed, hij wilde deze baan zelf hebben.”
