NOS Nieuws•
Voor het eerst sinds 1972 is de mens weer fysiek op weg naar de maan. De drie Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50) maken een ruim rondje om het hemellichaam. Het is meer dan vijf decennia geleden dat iemand zo’n reis heeft gemaakt en het viertal komt, als alles goed gaat, verder van de aarde dan een mens ooit is geweest.
De lancering van Artemis II moest de afgelopen maanden meerdere keren worden uitgesteld. Lekkende leidingen en haperende communicatiesystemen gooiden roet in het eten. Maar afgelopen nacht kon de operatie zonder al te veel vertraging doorgaan. “We gaan voor de hele mensheid”, gaf gezagvoerder Wiseman door na het krijgen van groen licht.
Bekijk hier het moment van de lancering:
Bekijk hier lancering van Artemis II, de eerste bemande maanmissie sinds 1972
Met deze testvlucht wordt toegewerkt naar een nieuwe maanlanding. Piloot Glover test de besturing van de Orion-ruimtecapsule, het topje van de raket dat uiteindelijk de tocht gaat maken.
Op dit moment zit het ruimteschip in een baan om de aarde, daarbij trouwens geholpen door Nederlandse zonnepanelen. Tijdens dit rondje worden vier kleine satellieten losgelaten, een soort ruimtedrones die worden ingezet voor onderzoek.
Komende nacht wordt de hoofdmotor aangezet, waardoor Orion in een traject om de maan wordt gestuurd. Mogelijk moet de bemanning af en toe met kleine correcties bijsturen. De bijna 400.000 kilometer lange reis naar de maan moet zo’n vier dagen duren. Daar maakt de capsule een rondje langs de achterkant van de maan, op enkele duizenden kilometers van het oppervlak.
Daar zal de bemanning foto’s maken van het maanoppervlak. Op het hoogtepunt zouden ze het record van verste reis buiten de aarde moeten breken. Landen doen ze nog niet: dat staat gepland voor Artemis IV in 2028.
De terugreis naar de aarde duurt wederom vier dagen. De capsule met daarin de vier astronauten landt over ongeveer anderhalve week in de Stille Oceaan. Belangrijk onderdeel van de test is hoe de bemanning de tocht verteert, zowel fysiek als mentaal. Ook worden de levensondersteunende, voortstuwings-, energie- en navigatiesystemen van Orion geanalyseerd.
Dit is het doel van het Artemis-programma:
“Na een korte onderbreking van 54 jaar gaan we verder met onze missie om astronauten naar de maan te krijgen”, zei NASA-directeur Jared Isaacman na het opstijgen. “We zijn op dit punt gekomen door aanhoudende inspanningen, nationale inzet en het werk van duizenden mensen.”
“Ze zullen verder reizen dan iedere voorgaande bemande raket”, jubelde de Amerikaanse president Trump na de lancering. “Het is geweldig. Ze zijn op weg, God zegene deze dappere mensen.”
Ook de Canadese premier Carney is trots, omdat een van zijn landgenoten onderdeel is van de missie. “Canada is pas het tweede land op aarde dat een astronaut naar de maan stuurt.” Hij noemt het een bewijs van zowel de kwaliteiten van astronaut Hansen als de staat van de wetenschap in zijn land.
Terug op de maan
Tijdens de ruimtewedloop in de jaren 50, 60 en 70 probeerden de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie zo snel mogelijk wetenschappelijke doorbraken op het gebied van ruimtevaart te forceren. De sovjets wisten als eerste een hond en later een mens in een baan om de aarde te brengen en stuurden als eerste een sonde naar de maan. Maar doordat Neil Armstrong op 21 juli 1969 als eerste mens zijn voet op de maan zette, wordt de VS over het algemeen gezien als de winnaar van de race. De Sovjet-Unie slaagde er uiteindelijk nooit in een mens op de maan te krijgen.
Anno 2026 zijn meerdere landen weer actief bezig om barrières in de ruimtevaart te slechten. Zo hoopt China in 2030 taikonauten te laten landen op de maan. India mikt op 2040 en ook de Russen blazen hun ruimteambities nieuw leven in. Duitsland lijkt de eer te krijgen om als eerste een Europeaan in de voetsporen van Neil Armstrong te laten treden, al zal dat net als nu bij Canada gebeuren als onderdeel van een NASA-missie.
Uiteindelijk moet het Artemis-programma dus ook gaan leiden tot een nieuwe menselijke maanlanding. Een stuk van de maan claimen mag niet, dat hebben landen in 1967 al afgesproken in het Ruimteverdrag. Maar de aanwezigheid van grondstoffen maakt de maan toch interessant.
Als alles volgens planning verloopt zal in 2028 voor het eerst sinds 1972 iemand voet op de maan zetten. Daarna wordt verder gewerkt aan een permanente maanbasis, waar regelmatig astronauten kunnen verblijven.
Hoe gaat de vlucht verlopen? NOS op 3 maakte daar deze video over;
Artemis II: voor het eerst in ruim 50 jaar weer mensen naar de maan
