NOS Nieuws•
Een rechter van de rechtbank Noord-Holland heeft duizenden Woo-verzoeken naar gemeenten gestuurd om te laten zien dat de Wet open overheid makkelijk te misbruiken is. Dat schrijven journalisten van Follow The Money (FTM). Hij diende naar schatting zo’n 4000 onzinnige verzoeken in en stuurde brieven aan alle 342 gemeenten, die daar heel veel werk van hadden.
Toen FTM zelf onderzocht in hoeverre er misbruik wordt gemaakt van de wet, ontdekten de journalisten per toeval dat de rechter een grote hoeveelheid Woo-verzoeken had ingediend. Het platform wilde uitzoeken of de Woo leidt tot problemen bij gemeenten, maar dat is tot dusver niet zo. De enige opvallende zaak was die van de rechter.
De rechter behandelt in zijn functie ook Woo-verzoeken. FTM schrijft dat de waarschuwingen van de rechter over de kwetsbaarheid van de Woo-wetgeving passen bij zijn rechterlijke uitspraken. In zijn zaken koos hij vaak de kant van de overheid. Die mocht van hem ruim de tijd nemen om verzoeken te behandelen.
Volgens de rechter zelf was hij niet echt op zoek naar informatie, maar wilde hij gemeenten bewustmaken van “de kwetsbaarheid” dat de wet misbruikt wordt. Daarmee, zo was zijn idee, zouden gemeenten zich verenigen om in Den Haag te lobbyen voor verandering.
Dankzij de rechter werden gemeentes opgezadeld met grote hoeveelheden “onzinnig” werk. Zo vroeg hij gemeentes om stukken van burgemeesters en wethouders, ambtenaren en de gemeenteraad over verschillende jaren en zonder specifiek onderwerk. De gemeente Utrecht ontving ook brieven, maar was de eerste die deze afwees omdat er sprake was van “misbruik van het recht”.
Ook sluiten de vonnissen van de rechter niet aan bij jurisprudentie. Dat zijn alle rechterlijke uitspraken die eerder zijn gedaan in vergelijkbare zaken en door rechters worden gebruikt om tot een oordeel te komen in nieuwe zaken.
‘Had beter moeten weten’
Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht, zegt tegen FTM dat de rechter met deze actie “zaagt aan de stoelpoten van de onpartijdigheid van de rechterlijke macht”.
De rechtbank Noord-Holland zegt in een reactie aan FTM dat de rechter “veel gemeenten onnodig heeft belast” en dat hij vanwege zijn positie “beter had moeten weten”. De rechtbank gaat met hem in gesprek en onderzoekt of er gevolgen moeten komen voor zijn daden.
