Omstreden wetsvoorstel Israël over doodstraf: ‘Alleen toepasbaar op Palestijnen’

• 

  Nasrah Habiballah

  correspondent Israël en de Palestijnse Gebieden

In Israël gaat een zeer omstreden wetsvoorstel om de doodstraf in te voeren na het weekend de beslissende stemronde in. Volgens de wet wordt de doodstraf mogelijk voor mensen die zijn veroordeeld voor moord met een terroristisch motief. In de praktijk zal de wet alleen gelden voor Palestijnen, vrezen critici.

Terdoodveroordeelden zouden volgens de nieuwe wet opgehangen moeten worden. Naar verwachting is de stemming maandag, vlak voor de politiek met reces gaat voor Pesach. Bij twee eerdere stemrondes was er een meerderheid voor en de kans is groot dat ook bij de laatste en beslissende ronde een meerderheid voor zal stemmen.

Mensenrechtenorganisaties, zowel internationaal als in Israël en de Palestijnse Gebieden zelf, maken zich grote zorgen. “Om te beginnen is het een racistische wet”, zegt Tal Steiner van de Israëlische mensenrechtenorganisatie HaMoked.

“Het zou vrijwel alleen toepasbaar zijn op Palestijnen. Ofwel op Palestijnen uit de Palestijnse Gebieden, of op Palestijnen die in Israël wonen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat deze wet ook op Israëliërs toegepast zal worden. Dus het is heel discriminerend.”

“Daarnaast moet de wet in de militaire rechtbanken op de Westelijke Jordaanoever verplicht toegepast worden, zonder dat een rechter mag bekijken of het wel een gepaste straf is. En de straf moet binnen 90 dagen uitgevoerd worden, zonder de optie van een hoger beroep. Dat maakt het een van de strengste doodstraf-regimes wereldwijd.”

De ultrarechtse minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir lobbyt al langer voor de wet. Zo nam hij meerdere keren een video op in een Israëlische gevangenis bij Palestijnen die vastgebonden en geblinddoekt op de grond lagen.

In die video’s benadrukte hij trots dat de Palestijnen er al onder minimale leefomstandigheden worden vastgehouden, maar dat Israël nog een stap verder moet gaan, namelijk de doodstraf invoeren.

Maar buiten de internationale kritiek is er ook in Israël zelf kritiek op het wetsvoorstel. Zo zou een dergelijke wet niet passen binnen een democratie. Ook zijn er zorgen over de Israëliërs die bij de uitvoering van een executie betrokken zijn.

In een eerder stadium van het wetsvoorstel werd nog gesproken over een dodelijke injectie, maar daar leken artsen niet aan te willen meewerken. “Een woordvoerder van de Israëlische medische vereniging zei dat medisch personeel hier niet aan mag meewerken, omdat het in strijd is met de ethische normen van de vereniging”, zegt Steiner. “Toen is de wet aangepast van dodelijke injectie naar executie door ophanging.”

Medewerkers van Israëlische gevangenissen zouden de executie dan moeten voltrekken. Maar ook daar zijn zorgen, volgens Steiner: “Dit gaat in tegen het internationaal recht. En iedereen die hieraan meewerkt kan worden beschuldigd van het schenden van internationaal recht en het plegen van oorlogsmisdaden. Dat kan ze voor de rest van hun leven achtervolgen.”

Toch lijkt minister Ben Gvir ook geen boodschap te hebben aan de zorgen over de betrokken Israëliërs. Samen met andere voorstanders van de wet draagt hij bij politieke optredens al maanden een speldje van een gouden strop om campagne te voeren. “Dit najaar zijn er verkiezingen en de motivatie om deze wet er snel door te krijgen is ideologisch, maar zeker ook politiek”, zegt Steiner.

Ben Gvir zette zijn coalitiepartners de afgelopen tijd onder druk om de wet zo snel mogelijk in stemming te brengen. Als dat niet zou gebeuren, dreigde hij dat zijn partij niet langer met de coalitie mee zou stemmen. En dus staat de doodstraf voor Palestijnen, ondanks de oorlog waarin Israël is verwikkeld, vlak voor het reces hoog op de agenda.

Mensenrechtenorganisaties blijven proberen om de druk op te voeren en uitstel van stemming af te dwingen: “Als deze wet wordt aangenomen, is dat het definitieve oordeel van Israël dat Palestijnse levens er niet toe doen. Het recht op leven van Palestijnen wordt hiermee ingetrokken door de Israëlische regering en de staat Israël. Dat is een historisch dieptepunt”, zegt Steiner.

Wat ‘administratieve detentie’ is en welke gevolgen die heeft voor Palestijnen, laten we zien in deze video: