Onderzoek: betere slaap en minder depressie onder kinderen zonder telefoon

Betere slaap, minder depressieve klachten en verhoogd psychisch welzijn. Dat is de opbrengst van een onderzoek onder tienduizenden Oostenrijkse jongeren die hun telefoon drie weken links lieten liggen. Onder meer het Oostenrijkse ministerie van Onderwijs en publieke omroep ORF werkten mee.

Het experiment was een vervolg op een studie van vorig jaar waarbij 69 tieners voor een periode van 21 dagen geen gebruikmaakten van hun smartphone en sociale media. Daaruit bleek al dat hun psychisch welzijn in die periode sterk verbeterde.

Ruim twee op de drie deelnemers stonden na afronding van het onderzoek(opent in nieuw venster) positief tegenover het inperken van het gebruik van sociale media voor kinderen en tieners.

Na de kleinschalige studie op een school werd een uitgebreider onderzoek gedaan, waaraan bijna 46.000 kinderen en tieners op ruim 600 scholen in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland deelnamen. De onderzoekers spreken van een “zeer, zeer hoog” deelnemerspercentage.

Voorafgaand aan de telefoonvrije periode van drie weken namen onderzoekers een enquête af bij de deelnemers. Daarin gaf de helft van de tieners aan dat zij slaapproblemen ervaren. Bijna twee op de drie van hen had depressieve klachten en ruim 70 procent “vertoonde problematisch, pathologisch of risicovol internetgebruik”.

Direct na de drie weken zonder telefoon werd nogmaals een enquête onder de deelnemers afgenomen. Daaruit kwam naar voren dat 23 procent van hen sneller in slaap viel en minder moeite had met doorslapen. Ook de 3 procent kinderen en tieners die met ernstige slaapproblemen kampt, ervoer een verbetering.

Ook de mentale gesteldheid van deelnemers verbeterde in de telefoonvrije tijd. Bij 18 procent was een toename in het psychisch welzijn te zien. Het aantal deelnemers dat na de periode geen depressieve klachten had steeg met 15 procent, vooral bij meisjes.

Daarnaast was ook een afname in het aantal deelnemers van wie het internetgebruik als problematisch te bestempelen was. Na het onderzoek gold dat nog voor 58 procent.

De leerlingen die meededen aan het onderzoek zeggen dat ze zich wel verveeld hebben, maar dat ze al snel nieuwe activiteiten vonden om de telefoonvrije tijd mee te vullen. Zo gingen ze vaker naar buiten, begonnen ze een leesclub of maakten ze muziek.

Volgens de onderzoekers is het aantal deelnemers dat het experiment voltooide bijzonder hoog. De meeste afvallers waren er op de eerste dag van het onderzoek, maar daarna bleef de afname van het aantal deelnemers stabiel.

In verschillende landen, waaronder Oostenrijk, worden maatregelen genomen om het telefoongebruik van jongeren te verminderen. Zo zijn er in Oostenrijk plannen om vanaf 2027 sociale media voor kinderen onder de 14 aan banden te leggen.

Sinds vorig jaar is in Australië een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar oud. Ook in Nederland groeit de steun voor zo’n plan. 63 procent van de Nederlanders is voor een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar.