NOS Nieuws•
Het wordt in de toekomst mogelijk om medicijnen die patiënten niet hebben gebruikt terug te brengen naar de apotheek om aan andere patiënten te geven. Dat is in Brussel bepaald. Apotheken kunnen ongeopende verpakkingen dan onder strikte voorwaarden verstrekken aan andere gebruikers.
Onderzoek heeft aangetoond dat dat veilig kan. Het bespaart kosten, is duurzaam en draagt bij aan de beschikbaarheid van medicijnen.
Voor Nederland zullen in eerste instantie alleen goed houdbare, dure geneesmiddelen, zoals kankermedicijnen, in aanmerking komen voor heruitgifte. Daarnaar is de afgelopen jaren onderzoek gedaan in een aantal ziekenhuizen en er is een veilige werkwijze ontwikkeld. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers en het ministerie van VWS bekijken hoe de ziekenhuizen dit kunnen voortzetten.
Verzegeld zakje
Apotheker Bart van den Bemt is hoogleraar goed geneesmiddelengebruik en projectleider van het onderzoek. Hij startte er in 2012 mee, omdat hij het “doodzonde” vindt dat restanten geneesmiddelen worden weggegooid, zegt hij tegen de NOS. “Per dag verdwijnt 400 kilo geneesmiddelen in de prullenbak en dat kost meer dan 100 miljoen euro per jaar. Dat is zonde van het milieu en van de centen.”
Om te garanderen dat geneesmiddelen veilig opnieuw kunnen worden uitgegeven, kunnen ze bij de eerste uitgifte worden verpakt in een zakje dat wordt verzegeld. “En als het geneesmiddel temperatuurgevoelig is, kan er een thermochip bij die de temperatuur meet.”
“Als een patiënt het middel overheeft, controleren we zo nodig of de temperatuur goed is en dan kun je het aan iemand anders geven.” In 90 procent van de gevallen kunnen medicijnen opnieuw worden uitgegeven, blijkt uit zijn onderzoek.
Grootschalige heruitgifte is tot nu toe niet toegestaan. “Dat heeft met wetgeving te maken. Ook zijn er soms vervalste geneesmiddelen en we willen niet dat die met heruitgifte in omloop komen. Dat kunnen we voorkomen door het seal-systeem.”
Wet aanpassen
Voor Van den Bemt is het milieu de belangrijkste drijfveer. “Alle geneesmiddelen die worden weggegooid, worden verbrand. Het scheelt meer dan 10.000 bomen.”
Geld speelt ook een rol. “Het lijkt erop dat het zo’n 20 tot 50 miljoen euro kan besparen. Dat is geld dat we kunnen stoppen in verpleegkundigen, in andere geneesmiddelen, in de zorg. En soms hebben we een geneesmiddelentekort, wie weet kunnen we dat ook iets kleiner maken.”
Heruitgifte is het meest rendabel voor dure geneesmiddelen. Voor goedkopere is het ook mogelijk, maar dan moet er wel een afweging worden gemaakt, zegt Van den Bemt. “Verzegelen en thermochips kosten ook geld, plus het werk dat de apotheek eraan heeft. Maar ik denk wel dat er meer geneesmiddelen voor in aanmerking komen.”
Nederland heeft zich hardgemaakt voor de Europese regelgeving. Nu moet ook de Nederlandse Geneesmiddelenwet worden herschreven. Daarvoor moet onder meer worden bekeken welke geneesmiddelen in aanmerking komen, welke apotheken toestemming krijgen voor de heruitgifte en onder welke voorwaarden dat moet gebeuren. Dat proces duurt naar verwachting drie jaar.
