Ook Democratische sheriffs, aanklagers en regiobestuurders gekozen, wat doen ze?

“Blue, blue, blue, blue“, kleurde de landkaart van de VS met de uitslagen van de tussentijdse verkiezingen. De Democraten wisten niet alleen in het Congres zetels van de Republikeinen over te nemen, ook op lokaal niveau versloegen ze hun tegenstanders.

Bij de tussentijdse verkiezingen wordt ook altijd gestemd voor bestuursfuncties in de Amerikaanse staten. Zo worden er gouverneurs, sheriffs, hoofdaanklagers en bijvoorbeeld voorzitters van de onderwijsraad gekozen. Op die manier zijn de Democraten doorgedrongen tot in de haarvaten van Amerika.

In Texas, Nevada, Iowa, Ohio en Georgia namen de Democraten de gouverneurspost van de Republikeinen over en mogelijk komen daar de dieprode staten Alaska en Kansas nog bij.

Gouverneurs hebben veel macht. Ze zijn een soort president in hun staat, die allemaal ook een eigen Huis van Afgevaardigden en een Senaat hebben. Een gouverneur gaat over de budgetten en kan wetsvoorstellen zowel introduceren als vetoën.

Een belangrijk thema in de Democratische campagne in Texas, Georgia en Ohio was de komst van datacenters. De nieuwe Democratische gouverneurs in Georgia en Ohio willen restricties voor datacenters instellen. En Gina Hinojosa, die werd verkozen als eerste Latina-gouverneur in Texas, beloofde dat er een moratorium komt op het ontwikkelen van datacenters in haar staat.

Juist in Texas was de afgelopen jaren goed te zien hoe ver de macht van een gouverneur reikt. Twaalf jaar lang maakte de Republikein Greg Abbott er de dienst uit. Hij was een van de belangrijkste partners van president Trump bij het keiharde immigratiebeleid en deed er vaak nog een schepje bovenop.

Abbott lanceerde Operation Lone Star State, een grensoperatie waarvoor hij miljarden uittrok en duizenden militairen van de Nationale Garde inzette. Ook stuurde hij als vorm van protest bussen met tienduizenden immigranten naar Democratische steden als New York en Washington.

In veel staten wonnen de Democraten ook de race om de functie van luitenant-gouverneur (een soort vicepresident), minister van Financiën en sheriff.

Zo werd in een district in Maryland voor het eerst in twee decennia een Democratische sheriff gekozen. De Republikein Chuck Jenkins was daar sinds 2006 hoofd van politie en stond bekend om zijn anti-immigratiebeleid. Jenkins werkte veel samen met immigratiedienst ICE. Zijn Democratische tegenstander heeft gezegd dat niet meer te zullen doen.

Ook de rechterlijke macht op lokaal niveau wordt gekozen. Het Hooggerechtshof is het hoogste gerechtelijk orgaan in elke staat. Het beslist over zaken als abortus, de doodstraf en wie met wie mag trouwen. Zo blokkeerde het Hooggerechtshof van Texas pogingen om de abortuswet te verruimen. Op dit moment mag er alleen abortus gepleegd worden wanneer de moeder in levensgevaar is.

In Texas wonnen de Democraten dinsdag voor het eerst sinds 1994 zetels in het Hooggerechtshof. Daardoor zijn vier van de negen zetels nu in Democratische handen.

Deze overwinning krijgt mogelijk nog een staartje. De Republikeinse rechter James Sullivan verloor van een Democraat en raakt zijn positie in het Texaanse Hooggerechtshof kwijt. Volgens persbureau Reuters zou(opent in nieuw venster) president Trump hem nu het nog kan snel willen benoemen tot federale rechter, een functie die Sullivan voor het leven mag bekleden.

Hoofdaanklager Ken Paxton, die ging voor een Senaatszetel, maar verloor van James Talarico, laat ook een vacature achter. Hij wordt opgevolgd door een Democraat.

Trump-loyalist Paxton klaagde in 2020 de staten Georgia, Michigan, Pennsylvania en Wisconsin aan, nadat Joe Biden de presidentsverkiezingen had gewonnen. Hij beweerde dat er verkiezingsfraude was gepleegd, een claim waar hij nooit overtuigend bewijs voor heeft geleverd.

Texas ging ook voorop in de cultuuroorlog tussen conservatieven en progressieven. Samen met Florida vormde Texas het ground zero van de ideeënstrijd in het onderwijs. Bij deze verkiezingen gingen zeker vier zetels in het onderwijsdepartement naar de Democraten.

Dat departement stelt het beleid vast voor publieke scholen in Texas. De leden van de onderwijsraad beslissen wat er op scholen wordt onderwezen, welke leermiddelen worden goedgekeurd en aan welke eisen leerlingen moeten voldoen voor een diploma.

De Republikeinen hadden lang de meerderheid in het onderwijsdepartement. Ze stonden verplichte bijbellezingen voor alle leerlingen op openbare scholen toe en keurden lesmethoden goed waarin de Amerikaanse slavernij wordt gebagatelliseerd.

Ook werden vorig jaar ruim 8000 boeken verboden op publieke scholen in de staat. Op die lijst van verboden boeken staat de biografie van Michelle Obama en ook bijvoorbeeld de Harry Potter-reeks. Die zou hekserij promoten.

De Democraten hinten al op een koerswijziging in het klaslokaal. Zo moet religie weer meer naar de achtergrond verdwijnen en richten ze zich liever op de financiering van het onderwijs. Hoog op de wensenlijst: meer geld voor openbare scholen en leraren.