NOS Nieuws
In de Servische hoofdstad Belgrado hebben duizenden mensen de uitvaart van de veroordeelde oorlogsmisdadiger Ratko Mladic bijgewoond. De voormalige Bosnisch-Servische legerleider overleed eind augustus op 84-jarige leeftijd in de gevangenis in Scheveningen. Afgelopen donderdag is zijn lichaam overgebracht naar Servië.
Belangstellenden, onder wie een aantal oorlogsveteranen, waren massaal naar de kleine orthodoxe Sint-Lucaskerk in Belgrado gekomen voor de uitvaart. Op zijn kist, geflankeerd door militairen in uniform, lagen Mladic’ pet en een zwaard.
De ceremonie werd geleid door het hoofd van de orthodoxe kerk in Servië. President Vucic was niet aanwezig, mede vanwege kritiek vanuit Brussel op het eerbetoon aan een veroordeelde oorlogsmisdadiger. Een staatsbegrafenis werd door de Servische regering niet toegestaan. Regeringsgezinde media berichtten dat Mladic bij de begrafenis wel alle militaire eerbewijzen zou ontvangen.
Buiten de kerk waren Servische vlaggen opgehangen en een enorm spandoek met de tekst: ‘Welkom generaal, dank aan uw moeder voor het baren van een held’.
De kist werd na de uitvaartdienst overgebracht naar een begraafplaats enkele kilometers verderop. Met gezang, speeches, saluutschoten en het scanderen van Mladic’ naam nam de menigte daar afscheid van de voormalige legerleider.
‘Butcher of Bosnia’
Mladic werd in 2011 in Servië gearresteerd en overgebracht naar Den Haag. Hij had zich voor die tijd zestien jaar schuilgehouden. In 2017 werd hij door het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag veroordeeld tot levenslang voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Hij wordt medeverantwoordelijk gehouden voor de massamoord op ruim 8000 Bosnische jongens en mannen in de moslimenclave Srebrenica in 1995.
Ook speelde hij een belangrijke rol bij de belegering van Sarajevo door Bosnisch-Servische troepen, waarbij meer dan 10.000 doden vielen. De oud Bosnisch-Servische leider, bijgenaamd the butcher of Bosnia (de slachter van Bosnië) heeft vijftien jaar vastgezeten.
Ondanks zijn veroordeling voor de massamoorden wordt Mladic door een deel van de Servische bevolking vereerd als een held. In Belgrado dragen mensen T-shirts en vlaggen met zijn beeltenis. Sinds zijn overlijden hebben zijn nationalistische bewonderaars wakes gehouden, zijn er muurschilderingen met zijn beeltenis verschenen en is er vuurwerk afgestoken als eerbetoon. Gisteravond toonden voetbalfans van Rode Ster Belgrado een enorme afbeelding van Mladic op de tribune terwijl zijn naam werd gescandeerd.
De heldenverering heeft te maken met de mythevorming die is ontstaan in Servië sinds de jaren 90. Nationalistische militairen en politici zien hem als hun beschermer die de Serviërs tijdens de oorlog in de jaren 90 verdedigde. Ook jonge Serviërs zijn beïnvloed door de verhalen over zijn vermeende heldendaden tijdens de oorlog.
Kritiek uit Brussel
Buiten Servië stuit de heldenverering van Mladic op stevige kritiek, vooral vanuit Brussel. De Europese Commissie sprak zich vandaag nog eens fel uit tegen de manier waarop de begrafenis plaatsvond.
“Elke verheerlijking van oorlogsmisdadigers, ontkenning van genocide en revisionisme is in strijd met de meest fundamentele Europese waarden en heeft geen plaats in de EU of in EU-kandidaat-lidstaten”, stelde de Commissie in een schriftelijke verklaring, eraan toevoegend dat “de gewapende conflicten op de Westelijke Balkan in de jaren negentig tot de donkerste momenten in de recente geschiedenis van Europa” behoren.
De Commissie betuigde in de verklaring haar solidariteit met alle slachtoffers, overlevenden en hun families “die hebben geleden onder oorlogsmisdaden in landen van voormalig Joegoslavië”.
