NOS Nieuws•
Honderdduizenden betogers zijn in de Filipijnen de straat op gegaan uit protest tegen corruptie in het land. In de nasleep van twee dodelijke orkanen en onderzoek naar steekpenningen zijn ze de ondermaatse waterwerken in het land zat.
De Aziatische eilandnatie werd deze maand al twee keer getroffen door een orkaan. Daarbij kwamen meer dan 250 mensen om het leven, miljoenen mensen moesten vluchten. De betogers zijn ervan overtuigd dat levens hadden kunnen worden gered als aannemers hun werk naar behoren hadden uitgevoerd.
Eerder dit jaar ontdekte een onderzoekscommissie dat veel grote projecten die de gevaren van het natuurgeweld moesten beperken, zoals afwatering of dijkversterkingen, niet goed waren uitgevoerd. Soms hadden bouwers steekpenningen geëist of woekerprijzen gevraagd, of er was minderwaardig materiaal gebruikt. In sommige gevallen bleek er helemaal niets te zijn gebeurd terwijl het project officieel als voltooid gold.
Explosieve verklaringen
De verontwaardiging was compleet toen tijdens een geruchtmakende hoorzitting in het parlement een aannemersechtpaar toegaf geregeld steekpenningen te betalen aan politici. Die zouden per project een kwart van de totaalkosten eisen om hun projecten toe te wijzen. Hoewel het tweetal zei voor de eigen veiligheid te vrezen, noemden ze ook namen. Harde bewijzen gaven ze daarbij niet, maar ze zouden later in een besloten sessie meer willen zeggen.
Onder de politici die in verband worden gebracht met het schandaal zijn zowel medestanders van de voormalige president Duterte als aanhangers van zijn rivaal en opvolger Marcos. Zo werd een neef van Marcos beschuldigd van corruptie, evenals een oud-parlementsvoorzitter.
Hoewel alle beschuldigden spreken van laster is de druk op president Marcos groot om in te grijpen, al was het maar omdat onder zijn leiding de afgelopen drie jaar 8 miljard euro voor dergelijke projecten is uitgegeven. Daarvan zou volgens een schatting van het ministerie van Financiën zeker 1,7 miljard aan de strijkstok zijn blijven hangen.
Marcos noemde de aantijgingen gruwelijk en lanceerde een website waarop burgers misstanden bij projecten kunnen melden. Verder beloofde hij dat er voor Kerstmis verdachten vastgezet zullen worden.
Tegen 37 verdachten zijn al aanklachten ingediend. Ook zouden 86 bouwbedrijven en negen regeringsfunctionarissen zich schuldig hebben gemaakt aan zo’n 150 miljoen euro aan belastingontduiking.
Drie dagen protest
Critici vrezen dat het allemaal niet ver genoeg gaat. Sommigen roepen Marcos op zelf af te treden. Om meer verantwoordelijkheid af te dwingen riep een grote kerk in het land op de komende drie dagen te protesteren. Volgens de politie zijn er om die reden momenteel meer dan een half miljoen mensen op de been in Manilla.
“Dit speelt nu al honderd dagen en er is nog niemand vastgezet”, zegt een van de aanwezigen boos tegen persbureau AP. Een ander vult aan: “Ze vegen het onder het tapijt. We eisen een echt onderzoek, geen doofpot.”
Vanwege de protesten is het presidentieel paleis afgegrendeld en zijn politie en leger massaal aanwezig. Vooraf gingen de veiligheidsdiensten er niet van uit dat het massale protest tot geweld zal leiden, maar bij eerdere protesten gebeurde dat wel. Toen werden er barricades in brand gestoken en agenten bekogeld. Enkele tientallen betogers worden daarvoor vervolgd.
