Oud-president Soeharto ondanks felle kritiek geëerd als Nationale Held Indonesië

De regering van Indonesië heeft oud-president Soeharto postuum uitgeroepen tot Nationale Held, ondanks hevige kritiek van mensenrechtenactivisten en nabestaanden van slachtoffers van zijn bewind. Huidig president (en voormalig schoonzoon) Prabowo reikte de eretitel uit tijdens een ceremonie.

Nationale Held is in Indonesië de hoogste eer die iemand kan krijgen. De titel wordt altijd postuum uitgereikt aan mensen die worden gezien als een voorbeeld voor het volk. Prabowo overhandigde de onderscheiding aan de kinderen van Soeharto. Bij de uitreiking werd Soeharto “een prominent figuur uit Midden-Java en held van de onafhankelijkheidsstrijd” genoemd.

Dictator Soeharto was tussen 1967 en 1998 aan de macht in Indonesië. Hij leidde na een staatsgreep het land met harde hand, mede door collega-militairen op cruciale maatschappelijke functies te installeren. Onder zijn leiding was corruptie wijdverspreid. De beslissing om Soeharto te eren schiet dan ook bij veel mensen in het verkeerde keelgat.

Het leidde vorige week tot felle protesten in de hoofdstad Jakarta. Critici zien het als een poging tot geschiedvervalsing. “Onze strijd wordt uitgewist. Wij worden afgeschilderd als verraders omdat we tegen Soeharto hebben gevochten, en nu wordt hij een held genoemd,” zegt voormalig studentendemonstrant Tadius Priyo Utomo tegen persbureau Reuters. Hij deed in 1998 mee aan de protesten die Soeharto ten val brachten.

De benoeming wordt ook gezien als reden tot zorg over de koers van de huidige president. Prabowo was commandant in de jaren 80 en werd destijds beschuldigd van het schenden van mensenrechten in Oost-Timor, iets wat hij altijd heeft ontkend.

Naast Soeharto krijgen nog eens tien anderen de titel. Onder hen oud-president Wahid en activiste Marsinah, die werd ontvoerd en vermoord onder Soeharto’s bewind. “De regering beslist. Het is niet aan mij. Ik ben hier alleen voor Marsinah”, zei de zus van de activiste tegen journalisten die vroegen wat ze vond van de toekenning aan zowel haar zus als aan Soeharto.

Toen hem naar Marsinah werd gevraagd, zei de woordvoerder van Prabowo dat Indonesiërs “samen vooruit moeten kijken” en dat “ook pas benoemde helden hun tekortkomingen hebben”.

In 1967 nam Soeharto de macht over van onafhankelijkheidsleider Soekarno. Als tweede president van Indonesië was hij ruim dertig jaar aan de macht. Onder zijn bewind groeide de economie van het land aanvankelijk en was Indonesië politiek stabiel.

Maar dat ging wel gepaard met gewelddadige onderdrukking van oppositiepartijen, beperkingen van burgerrechten en corruptie. Hij moest aftreden na de ineenstorting van de economie en massale protesten eind jaren 90.

Onder zijn leiding viel Indonesië in 1975 Oost-Timor binnen. Pas na zijn aftreden werd het geannexeerde gebied onafhankelijk. En twee jaar voordat Soeharto aan de macht kwam werden honderdduizenden vermeende communisten gedood door het leger. Militaire bronnen zeiden destijds dat er een couppoging werd voorbereid.

Historici schatten het aantal doden op 500.000 tot een miljoen. Het wordt gezien als een van de grootste massaslachtingen van de vorige eeuw. De gebeurtenissen, en de rol van Soeharto, zijn nooit officieel onderzocht.

Na zijn aftreden werd Soeharto aangeklaagd voor corruptie en zelfverrijking, maar hij verscheen nooit in de rechtbank. Hij werd te ziek verklaard om terecht te staan en overleed in 2008.