NOS Nieuws•
Bij Nationaal Monument Kamp Vught is vandaag een van de meest tragische gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland herdacht: de kindertransporten van juni 1943. Bijna 1300 Joodse kinderen werden toen vanuit Kamp Vught, vaak samen met hun vader of moeder, via Westerbork gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor.
Bij de herdenking, die sinds 1999 jaarlijks wordt gehouden, werden vandaag leerlingen van groep 7 van basisschool De Schalm uit Vught betrokken. Zij lazen de namen voor van de omgekomen kinderen. Volgens leraar Marloes van Schijndel maakte het onderwerp veel indruk.
“We hebben verschillende kinderen die er vandaag niet bij kunnen zijn omdat het echt een te zwaar beladen onderwerp is”, zegt ze. Tegelijkertijd merkt ze dat veel leerlingen juist graag meer willen weten. “Heel veel kinderen zijn heel erg geïnteresseerd.”
Een van de sprekers tijdens de herdenking was de inmiddels 94-jarige Amsterdammer Dolf Schaap, hij overleefde het kindertransport:
Dolf overleefde als een van de weinigen het kindertransport uit Kamp Vught
Schaap werd in 1943 samen met zijn broertje en moeder op transport gezet, maar overleefde door een smoes van zijn vader, die hij in Westerbork, waar het kindertransport een tussenstop maakte, terugzag.
Die was daar door de Duitsers als kamparts aangesteld en wist zijn gezin uit de trein te redden. Schaap hoorde pas later dat de kinderen die wel naar Sobibor werden doorgevoerd vrijwel direct na aankomst waren vermoord. “Ik heb altijd gedacht dat we de enige overlevenden waren van het transport. Er blijken nu twintig van de 1300 uit dat transport gekomen.”
Lessen uit het verleden
“Veel overlevenden hebben schuldgevoelens. Dat heb ik nooit gehad, maar die periode is wel bepalend voor mijn verdere leven geweest”, zegt Schaap, die pas elf jaar geleden voor het eerst sprak over zijn oorlogservaringen.
Volgens Schaap blijft het belangrijk om kinderen bij de herdenking te betrekken. “Mijn generatie is het blijkbaar niet gelukt om de lessen zo te vertalen dat dit nooit weer gebeurt. Kijk naar de wereld om ons heen. Niemand lijkt iets geleerd te hebben van de Tweede Wereldoorlog.”
Kindertransporten van ’43
De kindertransporten vonden plaats op 6 en 7 juni 1943. Eerst werden kinderen van 0 tot 3 jaar met hun moeders afgevoerd, een dag later volgden kinderen van 4 tot 16 jaar met een van beide ouders. De massadeportaties veroorzaakten paniek en ontzetting in Kamp Vught. Veel vaders konden niet eens afscheid nemen van hun vrouw en kinderen omdat ze te werk waren gesteld buiten het kamp.
Volgens de Duitsers gingen de kinderen weg omdat het te druk was in Vught. Het transport ging vanuit Vught via Westerbork naar vernietigingskamp Sobibor in het oosten van Polen. Vrijwel alle kinderen en hun ouders werden na aankomst in Sobibor vermoord in de gaskamers.
