NOS Nieuws••Aangepast
Niet in de gebruikelijke blauwgrijze zaal, maar buiten in de zonnige groene tuin van het kantoor van de bondskanselier presenteert de Duitse regering vandaag een pakket aan maatregelen dat het land weer vooruit moet helpen. In negen pagina’s staan 34 punten, van belastinghervormingen tot versoepelingen van het arbeidsrecht.
Hoewel een deel van de stappen kleiner is dan vooraf rondging, telt voor de regering vooral de boodschap die ze hiermee na een tijd van onderlinge strijd wil uitzenden. Namelijk dat het wél kan: constructief samenwerken in het krimpende politieke midden met de hete adem van de radicaal-rechtse AfD in de nek.
Meer voor gezinnen, minder voor topinkomens
Een van de speerpunten is om midden- en lagere inkomens te ontzien. Vooral gezinnen met kinderen zullen dat merken. Zo zullen werkende ouders met twee kinderen en een opgeteld inkomen van 60.000 euro er zo’n 600 euro per jaar op vooruitgaan.
Dat kost de staat 10 miljard euro per jaar. Om dat geld op te halen gaan onder meer topinkomens iets meer belasting betalen. Weliswaar minder vergaand dan eerder geopperd werd, maar hiermee gaat alsnog een langgekoesterde wens van de sociaaldemocraten in vervulling, tegen de zin van hun christendemocratische coalitiegenoten in.
Direct naar de dokter
Om de economie te helpen, krijgen bedrijven daarnaast meer vrijheid en werknemers juist wat minder. Zo mogen werkgevers langer met tijdelijke contracten werken. Een van de meest controversiële veranderingen: werknemers die ziek zijn kunnen niet meer de dokter bellen voor een verklaring, maar moeten daarvoor zelf langskomen. En niet vanaf de vierde ziektedag, zoals nu in Duitsland gebruikelijk is, maar meteen.
Volgens bondskanselier Merz, die zich eerder ongeliefd maakte door te suggereren dat Duitsers te vaak ziek of lui zijn en het telefonisch ziek melden misbruiken, is dat nodig om een concurrentienadeel ten opzichte van andere landen tegen te gaan. Ook al komt onder meer een studie van een grote zorgverzekeraar tot andere conclusies, voor de christendemocraten en werkgeversorganisaties is het een kleine overwinning.
Voor de sociaaldemocraten is het juist een bittere pil. Het verbond van huisartsen noemde het plan vandaag “catastrofaal”, en waarschuwt voor een golf aan extra werk en volstromende wachtkamers.
Verder neemt de bureaucratie voor bedrijven af doordat ze minder schriftelijke verantwoording hoeven af te leggen, bijvoorbeeld over hun productieketens. De regeldruk gaat naar beneden naar het Europese minimumvereiste.
Wat betreft het grote hoofdpijndossier pensioenen belooft de regering voor het einde van het jaar een omvangrijk voorstel van een werkgroep van experts om te zetten in wetgeving.
‘Ondersteun ons’
De reacties op het hele pakket zijn gemengd. Vanuit de oppositie komt veel kritiek, linkse partijen hekelen het wantrouwen van werknemers dat uit een deel van de maatregelen spreekt. Volgens de AfD zijn de belastinghervormingen verwaarloosbaar. Maar industrie en vakbonden zien het pakket ook als een voorzichtig positief signaal.
De ene grote sprong vooruit is met dit pakket nog niet genomen, beaamt de regering. “Dit is niet de big bang”, aldus CSU-voorzitter Markus Söder, “maar een volgende stap uit de crisis”.
Bondskanselier Merz wendt zich aan het einde van zijn toespraak tot het Duitse volk. “We weten dat u beslissingen wil en geen ruzie. Precies dat leveren we. Maar we hebben ook een verzoek aan u: doe mee, ondersteun ons bij de hervormingen die nu nodig zijn.”
Het klinkt als een oproep aan ontevreden kiezers om niet uit te wijken naar radicale partijen als de AfD, die tot nu toe nog geen regeringsverantwoordelijkheid hoefde te dragen en campagne voert met voorstellingen van een traditioneel, wit en op zichzelf gericht Duitsland. “Ik begrijp het verlangen naar het oude, naar het verleden. Maar we kunnen ons niet verstoppen in het verleden. We moeten een passie ontwikkelen voor de toekomst van ons land.”
Merz’ belofte met de hervormingsplannen: “Duitsland zal merken dat er wat verandert, het alledaagse leven wordt lichter.” Zijn hoop: dan volgt de tevredenheid over hem en zijn regering vanzelf.
