Amsterdam komt morgen pas met 100 procent uitslag verkiezingen
Amsterdam komt morgen pas met een tussentijdse uitslag op basis van alle getelde stemmen van de gemeenteraadsverkiezingen. Het gaat dan om de getelde stemmen op partijniveau, laat een woordvoerder van de gemeente weten aan persbureau ANP. De stemmen zijn dan één keer geteld.
De hoofdstad verwacht vanavond rond 23.00 uur een tussentijdse uitslag te geven met 50 procent van de stemmen en later rond 01.00 uur een tussenstand met 70 procent van de getelde stemmen.
Morgen hoopt Amsterdam in de ochtend met de 100-procentuitslag te komen, maar de woordvoerder tempert de verwachtingen door te zeggen dat dit ook later op de dag kan zijn. Zaterdag volgt dan de uitslag op kandidaatsniveau.
Video: tweede exitpoll in Doetinchem
GemeenteBelangen Doetinchem en GroenLinks-PvdA lijken de grootste partijen geworden volgens de exitpoll van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van de NOS. Forum stijgt van 1 naar 4 zetels. Er is een foutmarge van 1 à 2 zetels.
Exitpoll Doetinchem: spannend wie grootste wordt, Forum wint fors
Exitpoll: Fryske Nasjonale Partij verliest in Noardeast-Fryslân, maar blijft grootste
De Fryske Nasjonale Partij (FNP) is in de gemeente Noardeast-Fryslân de grootste partij geworden volgens de exitpoll van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van de NOS. Met 17,9 procent van de stemmen en 6 zetels blijft de partij het CDA voor, dat uitkomt op 16,3 procent van de stemmen en 5 zetels.
Op de derde plaats eindigde S!N – Sociaal in Noardeast-Fryslân dat 14,4 procent van de stemmen kreeg en op 5 zetels uitkomt.
FNP en S!N – Sociaal in Noardeast-Fryslân leveren ten opzichte van 2022 allebei twee zetels in, afgaand op de exitpoll. De BBB, die bij de vorige verkiezingen niet meedeed in Noardeast-Fryslân, krijgt nu twee zetels.
Iets later dan Schiermonnikoog volgt ook de gemeente Vlieland, eveneens Waddeneiland. Volgens voorlopige cijfers van de ANP-verkiezingsdienst is 64 procent van de kiesgerechtigden gaan stemmen.
Volgens de prognose lijkt de partij Nieuw Liberaal Vlieland de grootste te worden met 4 zetels. Lijst Fier en GroenWit staan op dit moment op 2 zetels en Algemeen Belang Vlieland op 1 zetel.
Exitpoll Ipsos I&O: GemeenteBelangen Doetinchem nek aan nek met GroenLinks-PvdA
In Doetinchem is GBD (GemeenteBelangen Doetinchem) de grootste partij geworden volgens de exitpoll van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van de NOS. De lokale partij lijkt met 17 procent van de stemmen te verdubbelen naar 6 zetels. Daarmee blijft de partij GroenLinks-PvdA net voor. Die lijkt met 16,5 procent van de stemmen eveneens 6 zetels te krijgen.
Het CDA is met 14 procent van de stemmen en 5 zetels de derde partij in Doetinchem. Forum voor Democratie krijgt er 3 zetels bij en eindigt op 4. De SP haalde bij de vorige verkiezingen 3 zetels, maar doet nu niet mee omdat de partij geen geschikte kandidaten kon vinden.
De opkomst lijkt wat hoger uit te komen dan in 2022; 54,2 procent tegen 48,6 procent.
De uitslagen zijn nog niet definitief, het gaat om prognoses. Morgen worden in alle gemeenten de stemmen nog een keer geteld en volgt de definitieve uitslag. De foutmarge bij de exitpoll is 1 à 2 zetels.
Prognose Schiermonnikoog binnen
De gemeente Schiermonnikoog is de eerste gemeente waarvan de prognose-uitslag binnen is. Voor Schiermonnikoog mochten 869 mensen stemmen. Er wonen 985 mensen in de gemeente.
De opkomst is 76,1 procent, meldt de ANP Verkiezingsdienst.
Er kon voor de gemeenteraad maar op drie partijen worden gestemd. Op dit moment lijkt het erop dat alle drie de partijen – Ons Belang, SAMEN en Schiermonnikoogs Belang – drie zetels hebben behaald.
Hart voor Den Haag viert feest
De Hart voor Den Haag-partij van Richard de Mos viert feest. Volgens de exitpoll van Ipsos I&O is de partij veruit de grootste geworden, ook wanneer rekening wordt gehouden met foutmarges.
Politiek verslaggever Marleen de Rooy wijst erop dat de partij tijdens de campagne heel zichtbaar was in de stad, met veel posters.
De partij Hart voor Den Haag staat voor andere vorm van politiek, genaamd ombudspolitiek. De politici ‘halen problemen op bij de mensen’ en handelen daarnaar.
Op dit moment lijkt de VVD het meest in te leveren. Zij gaan in deze eerste prognose van 7 naar 3 zetels. Het is de vraag hoe Hart voor Den Haag een coalitie kan vormen, zegt De Rooy.
Volg de prognoses in onze uitslagentool
Op nos.nl en in de app kunt u de verkiezingsresultaten bijhouden in een speciale uitslagentool. Daar lopen de rest van de avond, nacht en morgenochtend de uitslagen van alle gemeenten binnen.
Exitpoll: partij Richard de Mos grote winnaar in Den Haag
Hart voor Den Haag van Richard De Mos wordt volgens de exitpoll van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van de NOS, veruit de grootste partij in Den Haag. De partij zou met 33,4 procent van de stemmen uitkomen op 17 zetels. Dat is bijna een verdubbeling van de 9 zetels die de partij in 2022 haalde.
D66 staat op de tweede plaats met 15,5 procent van de stemmen en dat is goed voor 8 zetels. Op de derde plaats in de exitpoll volgt GroenLinks-PvdA, met 15,2 procent (eveneens 8 zetels). De VVD is de grootste verliezer, de liberalen komen uit op 3 zetels en dat zijn er 4 minder dan in 2022.
De foutmarge bij de exitpoll is 1 à 2 zetels. De opkomst in Den Haag was volgens de ANP-verkiezingsdienst 46,4 procent en daarmee hoger dan in 2022 (42,8 procent).
De uitslagen zijn nog niet definitief, het gaat om prognoses. Morgen worden in alle gemeenten de stemmen nog een keer geteld en volgt de definitieve uitslag.
Dit is de eerste van vier exitpolls. Hierna volgen exitpolls van Doetinchem, Noardeast-Fryslân en Venlo. Deze vier plaatsen zijn gekozen op basis van grootte, geografische ligging en politieke kleur om een eerste beeld te schetsen.
Stembureaus gesloten, tellen kan beginnen
De stembureaus zijn gesloten. Nederlanders door het hele land hebben vandaag hun stem kunnen uitbrengen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Op dit moment beginnen alle 340 deelnemende gemeenten met het tellen van de stemmen.
Volgens een analyse van het ANP op basis van data van de Kiesraad kon vandaag worden gestemd op bijna 62.000 kandidaten. Er vallen ongeveer 8500 zetels te verdelen.
Traditiegetrouw strijden Schiermonnikoog, Vlieland en het Gelderse Rozendaal om wie als eerste de uitslag kan melden. Vier jaar geleden was Schiermonnikoog de snelste; de uitslag was toen rond 21.20 uur bekend.
Hoe doet de NOS verslag van deze verkiezingsdag?
We volgen de stembusgang vandaag op de voet, hier op NOS.nl en in de app, op sociale media, en in onze uitzendingen op radio en tv. Vanavond vanaf 20.30 uur praten we je bovendien in live uitzendingen op NPO1, hier online, en op NPO Radio 1 bij over de uitslagen, de reacties en de betekenis ervan. Morgenochtend pakken we dat vanaf 07.00 uur ook weer op.
Net als de voorbije weken duiken we weer helemaal in de lokale politiek. Onze verslaggevers staan door het hele land, en onze politiek duiders geven samen met collega’s van verschillende regionale omroepen live context bij wat er gebeurt: Wat viel er te kiezen, welke keuze maakte de kiezer, wat betekenen de uitslagen voor de verhoudingen in de gemeenteraden?
Exitpolls vier gemeenten
We hebben exitpolls in vier gemeenten: Doetinchem, Noardeast-Fryslân, Venlo en Den Haag. Die zeggen niet alles over het landelijke beeld, maar geven wel een schot voor de boeg in afwachting van de uitslagen.
Enkele opkomstcijfers om 19.00 uur
In Helmond heeft tot 19.00 uur 35,6 procent van de stemgerechtigden hun stem uitgebracht. De gemeente Veendam meldt dat om 19.00 uur 40,3 procent van de mensen gestemd heeft. Het opkomstpercentage in de gemeente Noordoostpolder was op dat moment 44,1.
De opkomst in de Zeeuwse gemeente Hulst was om 19.00 uur 46,62 procent. In Steenbergen zijn nu al meer mensen gaan stemmen dan bij de vorige verkiezingen in 2022. Toen was de opkomst uiteindelijk 43 procent, terwijl tot 19.00 uur al zo’n 45 procent van de kiesgerechtigden is gaan stemmen.
In de gemeente Utrecht heeft al meer dan de helft van de kiezers gestemd. Om 19.00 uur stond het opkomstpercentage op 50,2. Vier jaar geleden was de totale opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen in Utrecht 56,3 procent.
Ook in de Groningse gemeente Het Hogeland heeft inmiddels meer dan 50 procent van de stemgerechtigden de gang naar het stemhokje gemaakt. Om 19.00 uur lag de opkomst daar op 51,19 procent.
Twee bolletjes roodkleuren in elf gemeenten
In elf gemeenten wordt vandaag gestemd op een kleiner stembiljet. Kiezers kleuren daar niet één bolletje rood, maar twee.
De gemeenten die meedoen aan de proef met een kleiner vel zijn verspreid over heel Nederland. Het zijn Alphen aan den Rijn, Boekel, Den Bosch, Gouda, Leiden, Meierijstad, Midden-Delfland, Nijmegen, Noordoostpolder, Soest en Tynaarlo.
Hoge opkomstpercentages op Waddeneilanden
Opnieuw zijn de opkomstcijfers van verschillende gemeenten gedeeld. In Meppel had om 16.00 uur 31,5 procent van de kiezers gestemd. In de gemeente Dijk en Waard, waarin Heerhugowaard en Langedijk in 2022 zijn opgegaan, was de opkomst op datzelfde tijdstip 29,8 procent. In de gemeente Pekela had om 16.00 uur 26 procent van de kiesgerechtigden gestemd. Rond datzelfde tijdstip had 34 procent van alle kiezers in de provincie Zeeland zijn of haar stem uitgebracht.
Op de Waddeneilanden liggen de opkomstcijfers tot nog toe veel hoger. Rond 17.00 uur had op Terschelling 50,1 procent van de kiezers gestemd. Op Vlieland was dat 50,7 procent. Op Schiermonnikoog ligt het percentage nog hoger: 63,3 procent.
Limburgse taal in Limburgse initiatieven
“Het is een kwestie van geduld, rustig wachten op de dag, dat heel Holland Limburgs lult”, zingt de popgroep Rowwen Heze sinds 1996. Dat duurt dus al even. In Limburg speelt de eigen taal een grote rol bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat concludeert de actiegroep Plat! die alle Limburgse verkiezingsprogramma’s heeft doorgenomen.
Volgens de actiegroep zijn er overal in Limburg initiatieven en voorstellen om de taal te promoten. Dat kan gaan over Limburgse les op scholen tot de aanstelling van een gemeentelijke taalambtenaar, meldt L1 Nieuws.
Erkenning
De aandacht voor het Limburgs is partij-overschrijdend en zowel terug te vinden bij partijen die links, midden of rechts zijn. Alleen in Mook en Middelaar, Beesel, Nederweert, Meerssen, Brunssum, Vaals en Valkenburg aan de Geul kon de actiegroep geen verkiezingsprogramma ontdekken waarin aandacht voor de lokale taal wordt gevraagd.
De provincie Limburg streeft ernaar om het Limburgs in het jaar 2030 naast het Nederlands en Fries als derde, officiële rijkstaal te laten erkennen. Dat zou betekenen dat raadsleden in het Limburgs mogen vergaderen en dat burgers in het gemeentehuis in het Limburgs te woord worden gestaan.
Stemmers krijgen gratis friet in Pijnacker-Nootdorp
In Pijnacker-Nootdorp deelt grillroomhouder Eli Dijkstra gratis friet uit aan jongeren die zijn gaan stemmen, in de hoop hen zo te enthousiasmeren hun stem uit te brengen. Dijkstra heeft daarvoor honderden kilo’s friet ingeslagen, schrijft Omroep West.
Het idee ontstond twee weken geleden. “Ik zag nauwelijks jongeren bij een lijsttrekkersdebat, toen ben ik gaan nadenken over hoe ik ervoor kan zorgen dat zij gaan stemmen”, vertelt Dijkstra aan de omroep. Hoewel zijn actie is gericht op jonge kiezers, is iedereen welkom voor een gratis patatje, zegt Dijkstra. “Ook mensen die jong van geest zijn.”
Vanavond zijn om 20.33 uur de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen te volgen bij NPO 1 in het programma NOS Nederland Kiest: De Uitslagen. Ook zijn de uitslagen te volgen via een livestream op NOS.nl en in de NOS-app. Op NPO Radio 1 word je in een speciale uitzending bijgepraat over de eerste exitpolls en uitslagen.
Tussen 21.00 en 22.00 uur worden de exitpolls van de plaatsen Den Haag, Doetinchem, Noardeast-Fryslân en Venlo bekendgemaakt om een eerste verkiezingsbeeld te schetsen. Die vier plaatsen zijn gekozen op basis van grootte, geografische ligging en politieke kleur.
Ook Moerdijkers brengen vandaag hun stem uit. Rond 14.00 uur vanmiddag lag het opkomstpercentage er op 22 procent.
Een aantal partijen in Moerdijk spreekt zich uit tegen de voorgenomen opheffing van het dorp. De verwachting is dat die partijen veel stemmen zullen trekken, schrijft Omroep Brabant. Al is het goed mogelijk dat die partijen het bestemmingsplan van Moerdijk niet kunnen terugdraaien.
De gemeenteraad vindt dat bewoners een stevige compensatie moeten krijgen als het dorp verdwijnt. “Ik hoop echt dat we dit terug kunnen draaien en het dorp kan blijven”, zegt een stemmer in dorpshuis De Ankerkuil tegen Omroep Brabant.
Moerdijk moet verdwijnen
Het dorp Moerdijk moet verdwijnen voor de uitbreiding van het aangrenzende haven- en industriegebied, zo maakte het college van burgemeester en wethouders van de gemeente vorig jaar bekend. Bedoeling is dat Moerdijk een knooppunt wordt in de energietransitie. Ongeveer 1100 inwoners zouden daarvoor moeten verhuizen.
16- en 17-jarigen mogen stemmen in Dalfsen, als experiment
In de gemeente Dalfsen mogen vandaag alle 16- en 17-jarigen hun stem uitbrengen voor de gemeenteraadsverkiezingen, als experiment. Dat kan bij drie officiële stembureaus in de Overijsselse gemeente.
Het experiment staat los van de officiële gemeenteraadsverkiezingen. De stemmen van de jongeren worden niet meegenomen in de uitslagen. Er komt een afzonderlijke uitslag, na de officiële uitslag van Dalfsen. Wel hebben de jongeren vooraf een uitnodiging en stempas gekregen.
Burgemeester Sijbom benadrukt het belang van het experiment. “Jongeren zijn betrokken, kritisch en willen invloed hebben op besluiten die hun toekomst raken. We laten zien dat hun stem ertoe doet, nu al.”
Bij het experiment hebben tot dusver tientallen jongeren hun stem uitgebracht. Jongeren vinden het leuk dat ze mogen ‘stemmen’, aldus een gemeentewoordvoerder tegen persbureau ANP, ook al telt hun stem niet mee. In totaal mogen 750 jongeren stemmen. De woordvoerder verwacht dat er ’s middags na school meer jongeren zullen binnendruppelen.
Opkomstcijfers van 13.00 uur lopen uiteen
Anders dan bij de landelijke verkiezingen zijn er geen vaste momenten waarop actuele opkomstcijfers worden gedeeld. Sommige gemeenten delen de opkomstpercentages zelf op uiteenlopende momenten. Van andere gemeenten worden de opkomstcijfers opgevraagd en gedeeld door regionale omroepen.
In Barneveld had om 13.00 uur 24 procent van de kiesgerechtigden gestemd. In de gemeente Westerwolde zijn naar verhouding al meer mensen gaan stemmen. Om 13.00 uur was het opkomstpercentage daar 30 procent.
In de gemeente Noardeast-Fryslân had om 13.30 uur 23,5 procent van de kiesgerechtigden zijn stem uitgebracht. In Utrecht waren om 13.00 uur iets minder kiesgerechtigden gaan stemmen; dat percentage lag toen op 20,5 procent.
In de hoofdstad ligt het percentage nog iets lager. Tot 13.30 uur had 16,4 procent van de kiezers in Amsterdam zijn stem uitgebracht. In Veendam had om 13.00 uur 15,8 procent van de kiesgerechtigden gestemd.
Drie dagen stemmen
De opkomstpercentages zijn niet te vergelijken met de gemeenteraadsverkiezingen van vier jaar geleden. Toen was er corona, en kon er op drie dagen worden gestemd. Uiteindelijk stemde in 2022 51 procent van de kiesgerechtigden.
Stembureau in Bavel dicht door wateroverlast
Een stembureau in het Talentencentrum in Bavel is niet opengegaan vanwege wateroverlast. Er is een lekkage ontstaan in het gebouw, waar ook meerdere basisscholen in zitten.
Door de lekkage is het stembureau blank komen te staan. Dat werd gisterenavond al ontdekt. Omroep Brabant schrijft dat er hard is gewerkt om het probleem op te lossen. Zo zijn er onder meer warmteluchtblazers gebruikt, maar dat heeft niet voldoende geholpen.
Het stembureau gaat ook de rest van de dag niet meer open.
Lokale kwestie: politieke chaos in Voorne aan Zee
De eerste raadsperiode van de fusiegemeente Voorne aan Zee verliep chaotisch. Drie jaar geleden ontstond de gemeente door het samenvoegen van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. Het samenwerken tussen de politici verliep niet soepel. Een wethouder moest na drie maanden al vertrekken na een motie van wantrouwen. Een andere wethouder werd beschuldigd van het lekken van vertrouwelijke informatie, maar bleek dat niet te hebben gedaan.
Ook intern rommelde het in partijen. Zo stapte in 2023 de fractievoorzitter van BVNL op na een wederzijds gebrek aan vertrouwen. Twee politieke partijen stapten naar de rechter over de partijnamen. De landelijke partij LEF – Voor de Nieuwe Generatie vond dat de naam van de lokale Partij met Lef! er te veel op leek. In een kort geding stelde de rechter dat beide partijen met hun eigen naam aan de verkiezingen meedoen.
De regionale omroep Rijnmond sprak met de burgemeester van Voorne aan Zee over de chaotische start van de gemeente. Hij gooit alles in de strijd om kiezers niet het vertrouwen in de politiek te laten verliezen. Zo rijdt hij rond met twee grote stickers op de auto om de verkiezingen onder de aandacht te brengen.
Lokale kwestie: toerisme in Veere
Toerisme is in sommige gemeenten erg goed voor de economie, maar zet ook de leefbaarheid onder druk. Zo ook in de gemeente Veere in Zeeland met bekende badplaatsen als Zoutelande en Domburg. In de zomer verblijven er bijna vijf keer zo veel mensen in de gemeente als dat er wonen.
“In de zomer kom je bijna geen Domburger op straat tegen”, zegt David Wisse. Hij zit in de Stichting Leefbaarheid Kom Domburg en kijkt kritisch naar plannen die de gemeente en provincie op het gebied van toerisme willen uitvoeren. “Het wordt steeds drukker en op een gegeven moment ben je figurant in je eigen dorp.”
De gemeenteraad stemde afgelopen jaar in met een plan dat het toerisme moet afremmen. Zo mogen recreatiebedrijven niet zomaar uitbreiden en komt er een verbod op vakantiewoningen in achtertuinen. Onlangs werd bekend dat in 2025 het aantal overnachtingen in de provincie Zeeland met zo’n 5 procent is gedaald.
Ook in onder meer Amsterdam en Giethoorn zijn er strengere regels gekomen om de plaatsen leefbaar te houden voor de eigen inwoners.
Wie wil stemmen, maar niemand heeft die op de hond kan letten, kan terecht in Assen. Bij het stembureau in de middelbare school Vincent van Gogh Salland is een hondenoppas geregeld, zodat mensen in alle rust het juiste bolletje rood kunnen kleuren.
Honden mogen in principe stembureaus niet binnen, maar er zijn uitzonderingen. Hulphonden zijn altijd toegestaan.
Opkomstcijfers lopen uiteen
In Den Haag hadden om 12.00 uur iets meer 56.000 mensen hun stem uitgebracht, een opkomst van 12,8 procent. Op Schiermonnikoog was op datzelfde tijdstip 29 procent al naar de stembus gegaan. In Staphorst was de opkomst ruim 26 procent.
In Rotterdam was rond 13.30 zo’n 15 procent van alle mensen die mogen stemmen op komen dagen. De stad had vier jaar geleden het laagste opkomstpercentage van het hele land toen bijna 39 procent kwam stemmen.
Burgemeester Carola Schouten heeft ondanks haar hoogtevrees toegezegd van de Euromast te abseilen als de opkomst hoger is dan in 2022. Premier Jetten zei tegen RTL Nieuws dat hij zich bij de burgemeester voegt, als landelijk het percentage hoger ligt dan de 49,62 procent die bij de verkiezingen van vier jaar geleden werd behaald.
Vergiskiezers in Hilversum
In slechts twee gemeenten gaan mensen niet naar de stembus. Inwoners van Hilversum en Wijdemeren kiezen vanwege een fusie pas in november een nieuwe gemeenteraad. Toch was die boodschap niet bij iedereen aangekomen, schrijft de Gooi en Eemlander.
Bij het gemeentehuis in Hilversum stond vanmorgen een man aan de balie die wel wilde stemmen maar geen stempas had gekregen. Het kwartje viel pas toen de medewerker hem erop wees dat er in Hilversum geen verkiezingen zijn.
Er bleken meer Hilversummers niet te weten dat er in hun gemeente vandaag niets te kiezen valt. In het stadskantoor meldden zich volgens de krant ook enkele mensen die wilden stemmen.
‘Als je stem verloren gaat, is die altijd weg’
In het hele land wordt druk gestemd, onder meer in Zwolle, Enschede en Hoogeveen. Een man op het station van Enschede heeft zijn stem al uitgebracht. Dat vindt hij belangrijk om te doen. “Als je stem verloren gaat, is die altijd weg”, concludeert hij cruijffiaans. Een ander besluit om juist niet te gaan stemmen. “Ik denk niet dat het invloed heeft”, zegt ze.
Kiezers naar stembus: ‘Als je je stem verloren laat gaan, is die altijd weg’
Geeft Barendrecht weer een partij de absolute macht?
In Barendrecht was de opkomst rond 10.00 uur 8,1 procent. De gemeente kende vier jaar geleden een opmerkelijke verkiezingsuitslag. De lokale partij Echt voor Barendrecht kreeg toen een absolute meerderheid met bijna 60 procent van de stemmen.
De partij heeft nu een kieslijst met tachtig namen erop. Daarmee wil EvB onderstrepen dat er nog veel energie zit in de partij. De lokale partij eindigt kleiner dan vier jaar geleden. Twee raadsleden stapten op bij de partij omdat ze vonden dat er te weinig interne democratie was. Toch heeft de partij nog altijd 18 van de 33 zetels. Of dat na vandaag nog steeds zo is, blijft nog even de vraag.
Lokale kwestie: Hoorn stemt over standbeeld
In Hoorn is het verplaatsen van het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen een belangrijk verkiezingsthema. De discussie begon vijf jaar geleden en de huidige coalitie heeft er geen besluit over durven nemen. Het beeld van de gouverneur-generaal van Verenigde Oostindische Compagnie is omstreden, omdat de man ook bekend staat als de “slachter van Banda”.
Tegenstanders van het beeld willen dat het een minder prominente plek krijgt in de stad, maar voorstanders vinden dat het beeld bij de geschiedenis van Hoorn hoort. Een voorstel om meer context te geven bij het beeld haalde het vorige maand niet. De raad besloot daarom het dossier over te dragen aan de nieuwe gemeenteraad.
De gemeente Utrecht is een van de eerste gemeenten die een opkomstcijfer hebben gepubliceerd. Om 09.00 uur was daar 5,7 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus gegaan. Dat is een stuk minder dan de 8,4 procent van de verkiezingen in 2018.
Vier jaar geleden waren vanwege de coronapandemie de verkiezingen over meerdere dagen uitgespreid.
In Rotterdam was er om 09.00 uur een opkomst van 5,5 procent.
Bekende Nederlanders op kieslijsten
In sommige gemeenten kan op bekende Nederlanders worden gestemd. Zo is tv-persoonlijkheid Johan Derksen lijstduwer voor de VVD in de Drentse gemeente Aa en Hunze. In Nuenen, in Noord-Brabant is zanger Django Wagner verkiesbaar voor Combinatie Nuenen.
Zangeres Lenny Kuhr staat op de lijst voor de lokale partij Eindhoven Voor Elkaar. Ome Willem-acteur Edwin Rutten is verkiesbaar voor D66 in Den Haag. Voor acteur Eric Corton kan een bolletje worden ingekleurd op de lijst van GroenLinks in Amsterdam.
Niet alle verkiesbare prominenten zien een plek in de gemeenteraad zitten, maar staan enkel op de lijst om wat extra aandacht voor een partij te genereren. Zo heeft Django Wagner al laten weten dat hij geen tijd heeft voor een carrière als raadslid.
Hopen op hoge(re) opkomst
De gemeenteraadsverkiezingen staan niet bekend om de hoge opkomstcijfers. Bij de laatste lokale verkiezingen, in 2022, ging 51 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in oktober bracht ruim 78 procent een stem uit.
De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen loopt steeds verder terug. In 1986 ging nog bijna driekwart naar de stembus.
Burgemeesters trekken dan ook alles uit de kast om de opkomstcijfers wat op te krikken. Zo belooft de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten te abseilen van de Euromast als er een hogere opkomst is dan vier jaar geleden.
In Den Haag hoopt burgemeester Jan van Zanen op meer stemmers dan de opkomst van 43 procent in 2022. “Ik ben tevreden bij alles wat ruim boven de 43 procent is. Ik hoopt op 50 procent”, zegt hij tegen Omroep West. Volgens de burgemeester is er in alle stadsdelen en voor alle groepen mensen veel bedacht om het stemmen makkelijk te maken.
Om 07.30 uur zijn de stembureaus in het hele land open gegaan. Dan wordt in 340 gemeenten gestemd voor de gemeenteraadsverkiezingen. Vanavond om 21.00 uur sluiten de stembureaus en worden de stemmen geteld.
In Amsterdam kan gekozen worden uit 35 partijen, het hoogste aantal van het land. In Hilvarenbeek, Rozendaal en Schiermonnikoog is er met drie partijen de minste keuze.
Alleen de gemeenten Hilversum en Wijdemeren gaan niet naar de stembus. Vanwege een fusie tussen beide gemeenten wordt daar in november gestemd.
Gemeenten melden goede opkomst bij nachtstemmen
Verschillende gemeenten melden een goede opkomst bij de stembureaus die na middernacht opengingen. In Den Haag hadden om 01.00 uur bijvoorbeeld al meer mensen gestemd dan in de hele nacht in 2018, zegt een woordvoerster van de gemeente tegen persbureau ANP.
220 mensen brachten in het eerste uur hun stem uit op de Grote Markt. In 2018 werden er in totaal 140 stemmen uitgebracht. Er was daar voor de Verkiezingsnâch muziek en een debat georganiseerd, waar veel jongeren op afkwamen. Er kon tot 02.00 uur worden gestemd.
In Arnhem opende burgemeester Ahmed Marcouch de verkiezingsavond met een rap. Er kon bij Luxor Live eveneens van middernacht tot 02.00 uur al gestemd worden. Volgens een woordvoerder hebben 298 kiezers dat gedaan.
50 tot 55 mensen brachten hun stem uit in Castricum, meldt de gemeente. Maassluis organiseerde het nachtelijk stemmen voor het eerst en hoopte op 50 kiezers. Het werden er 43.
Raadslid JA21 Amsterdam mishandeld
De fractievoorzitter van JA21 in Amsterdam, Kevin Kreuger is mishandeld op het Osdorpplein in Amsterdam nadat hij een verkiezingsdebat had bezocht. Dat meldt onder meer AT5. Volgens Kreuger werd hij door vier mannen in elkaar getrapt. “Ik heb hele harde trappen op mijn hoofd gekregen”, zegt hij tegen de Amsterdamse zender.
Aanleiding was volgens het Amsterdamse raadslid een opmerking die hij had gemaakt toen hij zag dat iemand in het groepje jonge mannen een ijsje naar een vrouw gooide. Toen Kreuger zijn telefoon pakte om de mannen te filmen werd hij belaagd. Twee straatcoaches grepen in, maar vroegen Kreuger de beelden te wissen, volgens De Telegraaf om de situatie te de-escaleren.
Een politiewoordvoerder bevestigt tegen AT5 dat agenten een melding van een vechtpartij hebben gekregen en dat ze daar onderzoek naar doen. Burgemeester Halsema spreekt in een reactie van een “afschuwelijke en misdadige mishandeling”, meldt de zender.
Kreuger heeft aangifte gedaan van mishandeling, meldt de Amsterdamse JA21-fractie op X.
De Mos ontkent mensen in te huren voor flyeren
Richard de Mos van Hart voor Den Haag ontkent dat zijn partij mensen inhuurt om te flyeren. “Dat is klip-en-klare onzin”, zei hij na afloop van het NOS-slotdebat in Tilburg tegen persbureau ANP. Hij reageerde op een video van het linkse platform Left Laser. Daarin wordt gesuggereerd dat De Mos Bulgaren betaalt voor campagnewerkzaamheden.
In de video is te zien dat mensen die geen Nederlands spreken, flyeren voor Hart voor Den Haag. In het programma van de partij staat onder meer de wens om immigranten uit te sluiten van bijstand als ze weigeren Nederlands te leren.
Om middernacht zijn op een aantal plekken al stembureaus opengegaan. Dat gebeurde onder meer in Het Vliegende Paard in Zwolle, de Tuin van Kapitein Rommel in Castricum, Productiehuis FLOW in Rotterdam, Luxor Live in Arnhem en op de Grote Markt in Den Haag.
Op de Grote Markt in Den Haag maakte ook fractievoorzitter Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren gebruik van het nachtstemmen:
