NOS Nieuws•
Ondanks fors zetelverlies is de partij van de Deense premier Mette Frederiksen opnieuw als grootste partij uit de bus gekomen bij de parlementsverkiezingen. Exitpolls wijzen op een nek-aan-nekrace tussen het linkse en rechte machtsblok. De rechts-populistische Deense Volkspartij lijkt de grootste zetelwinst te gaan boeken.
Het nog maar de vraag of de 48-jarige sociaaldemocraat kan doorgaan als premier. Ze stevent af op het slechtste resultaat voor de partij in ruim een eeuw. Volgens de laatste prognose heeft Socialdemokratie rond de 20 procent van de stemmen gekregen.
De Dansk Folkeparti groeit naar verwachting van 5 naar zo’n 16 zetels. Daarmee is de partij goed voor bijna een op de tien stemmen bij deze verkiezingen.
In Denemarken werkten partijen tot aan de vorige verkiezingen vaak samen in twee kampen: een links en een rechts blok. De huidige regering is een middenkabinet en de verwachting is dat de nieuwe coalitie dat ook zal zijn, maar dan met meer partijen.
Vanwege de nek-aan-nekrace zal één partij een beslissende rol gaan spelen bij het vormen van een coalitie: de Gematigden. De partij van oud-premier en huidig buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen hoort bij geen van beide blokken en kan bepalen wie een meerderheid krijgt.
‘Liefst een centrumregering’
Rasmussen heeft tijdens de campagne duidelijk gemaakt dat hij het liefst een centrumregering vormt, met partijen uit zowel het linkse als het rechtse blok. De huidige regering was ook zo’n samenwerking, hoewel die niet populair was onder de Denen. De huidige coalitiepartijen hebben daarom ook ingeleverd deze verkiezingen.
Het is daarom onzeker of Frederiksen kan beginnen aan een derde termijn als premier. Volgens analisten schreef ze de verkiezingen vervroegd uit, terwijl ze pas later dit jaar gepland stonden. Dat zou ze hebben gedaan omdat ze recent aan populariteit had gewonnen door haar rol in de spanningen rond Groenland en de Verenigde Staten.
