NOS Nieuws
-
-
Krap een maand na zijn diagnose van longkanker stapt Leo XIV het vliegtuig in voor een reis van elf dagen die hem naar drie landen in Zuid-Amerika voert. Nadat een onderste longkwab operatief werd verwijderd, is de paus door zijn artsen geheel kankervrij verklaard.
Dit tot grote opluchting van de inwoners van Uruguay, Argentinië en vooral Peru die naar het moment toeleven dat ze Leo kunnen verwelkomen. De paus heeft een bomvol programma met twaalf vluchten, vele missen en vieringen, bijna veertig toespraken en een bezoek aan een hooggelegen stad in het Andesgebergte.
Leo arriveert in Zuid-Amerika op een moment dat de Rooms-Katholieke Kerk steeds meer terrein verliest aan evangelisch-christelijke bewegingen. Deze religieuze verschuiving is een van de meest ingrijpende maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in de regio van de afgelopen decennia.
Vooral in Brazilië en Colombia, maar ook in Argentinië en Peru neemt de conservatieve geloofsstroming toe. Dit pausbezoek is dan ook strategisch belangrijk om de katholieke identiteit in de regio te versterken. Allereerst in Uruguay, dat geldt als het meest geseculariseerde land van Zuid-Amerika. ‘Slechts’ een derde van de bevolking is katholiek.
Het tweede land dat Leo bezoekt is Argentinië, geboorteland van Leo’s voorganger Franciscus. Die stelde een bezoek jarenlang uit vanwege zijn moeizame relatie met zijn landgenoten. Tussen president Milei en Franciscus boterde het in het begin allerminst, maar later draaide de president helemaal bij. Nu wacht Milei met open armen op Leo, ondanks sterke meningsverschillen over bijvoorbeeld de regulering van AI.
Franciscus bezocht wel andere landen in Zuid-Amerika. In 2015 erkende hij dat de Rooms-Katholieke Kerk een zeer omstreden en actieve rol had gespeeld tijdens de koloniale verovering, de onderdrukking van inheemse volkeren en de trans-Atlantische slavernij. Hij vroeg vergiffenis voor de “vele zware zonden tegen de inheemse volkeren die zijn begaan in de naam van God”.
Naar verwachting zal Leo de lijn van Franciscus volgen, maar zal hij ook proberen om zo min mogelijk polariserend te zijn. Ongetwijfeld zal ook hij zich uitspreken over thema’s als sociaal onrecht, armoede, bescherming van het milieu en van het leven, en zorg voor zwakkeren en minderheden. Hij zal zeker ook maatschappelijke en economische thema’s aansnijden.
De grote klapper van deze apostolische reis is echter Peru. Veel Peruanen zien de in Chicago geboren Amerikaan Robert Francis Prevost, zoals de paus eigenlijk heet, als een van hen omdat hij meer dan twintig jaar in hun land werkte als missionaris en bisschop. Hij nam ook de Peruaanse nationaliteit aan en spreekt vloeiend Spaans.
Zijn diepe verbondenheid met Peru bleek duidelijk op de dag van zijn verkiezing tot paus. Eerst sprak Leo vanaf het balkon van de Sint-Pieter de menigte toe in het Italiaans, maar meteen daarna begroette hij in het Spaans de mensen van zijn oude bisdom Chiclayo. Er kwam geen woord Engels over zijn lippen.
De verwachtingen van het bezoek zijn dan ook hooggespannen en de voorbereidingen in volle gang. President Keiko Fujimori noemt de reis van groot nationaal belang en er worden allerlei religieuze en culturele manifestaties georganiseerd. Op het programma staat een bezoek aan vier steden, waaronder de hoofdstad Lima en natuurlijk Chiclayo.
Het zal een ware thuiskomst zijn voor de paus. Er zal een gigantische openluchtmis worden gehouden, waar meer dan een miljoen gelovigen worden verwacht. Door de enorme toestroom van mensen heeft de overheid gevraagd of bewoners hun woningen willen openstellen voor pelgrims, omdat er te weinig hotels in de stad zijn.
Verder gaat paus Leo nog per Papacopter, een speciale pauselijke helikopter, naar Cuzco, de historische Incastad op ruim 3400 meter hoogte in de Andes. Ook gaat hij naar Pucallpa, diep in het Peruaanse Amazonegebied, waar een ontmoeting plaatsvindt met inheemse gemeenschappen en missionarissen en waar duizenden pelgrims worden verwacht.
Na de geboren Zuid-Amerikaan Franciscus gaat nu de geadopteerde Zuid-Amerikaan Leo het continent bezoeken op wat door velen al een historische reis wordt genoemd. Van de Poolse paus Johannes Paulus II die West- en Oost-Europa met elkaar verbond, via de Argentijnse paus Franciscus die de periferie van de wereld opzocht is het nu de beurt aan Leo om Noord- en Zuid-Amerika met elkaar te verbinden. Hij lijkt de juiste man voor deze lastige taak.
