NOS Nieuws•
Het Hunebedcentrum in Borger is per toeval op een zeldzaam fossiel gestuit: de tandplaat van een uitgestorven, prehistorische adelaarsrog.
Het fossiel van de rog is ingebed in een stuk zandsteen dat zo’n 50 miljoen jaar geleden is gevormd, meldt RTV Drenthe(opent in nieuw venster). In die periode lag een groot deel van Nederland en Noord-Europa onder een warme, subtropische zee.
Het stuk zandsteen komt uit een groeve voor zandwinning in Sellingerbeetse, net iets ten noorden van Ter Apel. Het lag al jaren in de opslag bij het Hunebedcentrum in Borger. Archeologen gingen ervan uit dat het ‘gewoon’ een zwerfsteen was, mogelijk met het fossiel van een plant.
Uniek stukje rog
Pas nadat het fossiel met een grootte van 6 bij 7,5 centimeter werd vergeleken met ander materiaal, kwam conservator Harry Huisman tot de ontdekking dat het niet om een plant ging, maar om de tandplaat van een rog. Daarmee is de vondst uniek(opent in nieuw venster). Nooit eerder werd in Nederland een (stukje) prehistorische adelaarsrog gevonden.
De prehistorische adelaarsrog oftewel Myliobatis dixoni verschilde van de adelaarsroggen die vandaag de dag rondzwemmen. Zo hadden de roggen tand- of kauwplaten die ze gebruikten om grote en dikke schelpdieren en schaaldieren te kraken. Moderne roggen, zoals de gevlekte adelaarsrog Aetobatus narinari, hebben(opent in nieuw venster) dunnere rijen losse tanden waarmee ze vooral pletbare weekdieren eten.
Volgens het Hunebedcentrum geeft de ontdekking van de tandplaat een zeldzaam kijkje in het prehistorische zeeleven in Noord-Europa.
Het is niet de eerste keer dat de groeve bij Sellingerbeetse een bijzondere vondst oplevert. Het Hunebedcentrum beheert al langer de pootafdrukjes van de Xenusion auerswaldae, een fluweelwormachtig dier van zo’n 600 miljoen jaar oud. Dat is het oudste fossiel(opent in nieuw venster) dat ooit in Nederland is gevonden. Wereldwijd zijn er slechts vijf exemplaren van bekend.
Ook de pootafdrukjes van de oude worm in een zwerfsteen kwamen per toeval bij het Hunebedcentrum terecht. Het fossiel werd bijna dertig jaar geleden gevonden bij Sellingerbeetse door een Duitse archeoloog. Hij bewaarde het aanvankelijk in de kelder van zijn eigen huis. Totdat hij het fossiel in 2022 schonk aan het Hunebedcentrum omdat hij vond dat een groter publiek het moest kunnen zien.
Net als het fossiel van de worm wordt het fossiel van de adelaarsrog vanaf nu tentoongesteld in het Hunebedcentrum.
