Polen komt met nieuw monument voor slachtoffers van Oekraïense massamoorden

Polen gaat in Warschau een monument oprichten voor de slachtoffers van bloedbaden die Oekraïense nationalisten in de Tweede Wereldoorlog aanrichtten. Het wordt een herdenkingsmuur waarop de namen van alle geïdentificeerde slachtoffers komen te staan. Ook komt er een eeuwige vlam.

Het is vandaag 83 jaar geleden dat ultranationalistische leden van het Oekraïense Opstandelingenleger (UPA) Poolse burgers aanvielen. Mannen, vrouwen en kinderen werden op gruwelijke wijze vermoord in Wolynië, in het huidige noordwesten van Oekraïne. Schattingen over het aantal slachtoffers lopen uiteen van 50.000 tot 100.000.

De Poolse premier Tusk maakte de komst van het nieuwe monument bekend in een video(opent in nieuw venster) op sociale media. Hij noemde de moordpartijen “een genocide gepleegd door Oekraïense nationalisten tegen Polen en Poolse burgers van andere nationaliteiten”.

Tusk sprak van een “gezamenlijke plicht jegens hun families, de Poolse natie en de Poolse staat om hen te herdenken.” Ook waarschuwde de premier dat de geschiedenis niet mag worden gebruikt om nieuwe vijandigheid aan te wakkeren.

De daders van toen worden in Oekraïne door sommigen nog altijd als helden vereerd, omdat het UPA later ook vocht tegen de Sovjet-Unie voor een onafhankelijke Oekraïense staat. Die verheerlijking is een pijnpunt in de relatie tussen buurlanden Polen en Oekraïne, die sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 wel sterk is verbeterd.

De Poolse president Nawrocki, normaal gesproken een politieke tegenstander van Tusk, had vandaag eenzelfde boodschap als de premier. Bij een herdenking bij de Oekraïense grens zei hij dat de slachtoffers niet mogen worden vergeten. Volgens hem is het feit dat het UPA later tegen de Sovjet-Unie vocht geen verontschuldiging voor de moorden op Poolse burgers.

De diplomatieke spanningen liepen vorige maand verder op nadat de Oekraïense president Zelensky een legereenheid de eretitel ‘Helden van het UPA’ gaf. Nawrocki trok daarop de hoogste Poolse staatsonderscheiding in van Zelensky, die hij in 2023 kreeg voor zijn “uitzonderlijke verdiensten bij het verdiepen van de vriendschappelijke en alomvattende betrekkingen tussen Polen en Oekraïne”.

Zelensky en drie andere hoge Oekraïense functionarissen gaven daarop hun Poolse onderscheidingen terug.