Presentator Koos Postema (93) overleden: ‘Bevlogen radio- en tv-maker’

• Petra Steenhoff

  redacteur Online

Presentator Koos Postema is op 93-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie aan persbureau ANP. Hij werkte lange tijd als verslaggever bij Achter Het Nieuws en was in de jaren 80 het gezicht van het populaire reünieprogramma Klasgenoten. Hij presenteerde ook verschillende NOS-programma’s.

Postema overleed gisteren in het bijzijn van zijn twee dochters Judith en Ingrid. Zijn familie typeert hem als “bevlogen radio- en tv-maker”. De uitvaart vindt in besloten kring plaats.

Postema werd in Rotterdam geboren als de zoon van een trambestuurder. Zijn vader heeft hij nooit echt gekend, die overleed toen hij 4 jaar oud was. “Het moet een vriendelijke, stoute man zijn geweest. Dat laatste heb ik kennelijk van hem. Ik heb wel wat met stoute mannen”, zei Postema over zijn vader in gesprek met HP/De Tijd in 2011.

Als 7-jarige maakte hij het bombardement van Rotterdam mee in de Tweede Wereldoorlog. Daarbij werd de wijk waar hij woonde totaal verwoest.

Het gezin week uit naar Vlaardingen, maar hij keerde terug naar Rotterdam om de Pedagogische Academie te doorlopen. Na militaire dienst en een korte periode als leraar solliciteerde hij in 1960 bij de VARA-radio en werd aangenomen bij Dingen van de dag. Twee jaar later was hij voor het eerst op televisie te zien als verslaggever bij Achter Het Nieuws.

Voor dat VARA-programma maakte hij enkele grote reportages over onder meer de opstand tegen het Portugese koloniale bestuur in Angola, de aardbeving in Skopje en de oorlog en hongersnood in Biafra.

Koos Postema kwam op de kijker over als een soort vriendelijke onderwijzer, zonder belerend te zijn. Hij werd beschouwd als zeer betrouwbaar en was er goed in de mensen die hij interviewde op hun gemak te stellen. Hij wist onbespreekbare onderwerpen, zoals euthanasie, abortus, pedofilie en transseksualiteit, op een laagdrempelige manier de huiskamer binnen te brengen.

Ook in Een klein uur “U” en Een Groot Uur “U” besprak hij zaken die tot dan toe taboe waren. Hij kreeg er in 1969 de Zilveren Nipkowschijf voor.

Tegen HP/De Tijd vertelde Postema over het verhaal dat hem het meest bij is gebleven, over het seksleven van een gehandicapte man. “We durfden in die tijd nog net niet te vragen: ‘Hoe doen jullie het dan?'”, herinnerde hij zich. “Hij vertelde er zeer openhartig over, zonder de daad te beschrijven. Het was doodstil in de studio, en thuis keek men kennelijk vol verbazing.”

Postema interesseerde zich daarnaast voor sport. Hij was presentator van het radioprogramma NOS Langs de Lijn en deed in 1963 voor alle omroepen vanuit de studio in Bussum stevig rokend verslag van de legendarische Elfstedentocht met Reinier Paping als winnaar.

Een overzicht van de carrière van Postema:

In de jaren 70 presenteerde Postema voor de NOS de programma’s Den Haag Vandaag, Langs de Lijn en Met Het Oog Op Morgen.

Midden jaren 80 stond hij aan de wieg van het eerste Nederlandse ontbijtprogramma Ontbijt Met Koos. Een paar jaar later kon er weer met Koos worden ontbeten in het Olympisch Ontbijt tijdens de Winterspelen in Calgary.

In 1986 presenteerde hij de eerste aflevering van Klasgenoten, dat uitgroeide tot een zeer populair televisieprogramma. Tussen 1986 en 1989 maakte hij, eerst voor de VARA en later voor Veronica, 175 afleveringen van dit programma, waarin een bekende Nederlander met zijn oud-klasgenoten praat over hun vroegere schooltijd.

Postema noemde Klasgenoten “heerlijk” om te doen. “De beste afleveringen werden goede portretten van buurten en mensen, en van een tijd. Hoe arm mensen waren of hoe leuk of niet leuk ze het hadden. Als een bekende Nederlander vertelt over een dorp waar hij vandaan komt en vertelt over zijn of haar jeugd met de dorpelingen daar omheen, dan begint dat dorp te leven. Het zijn een soort lichte documentaires.”

Producent Jef Rademakers zei in 2012 in TV Monument van Omroep Max dat Postema’s ervaring als leerkracht hem er “geknipt” voor maakte. “Het is een programma waarin hij kon excelleren. Want hij heeft het gezag om onderwijzer te zijn, maar hij is zijn leven lang ook schooljongen gebleven. Hij kon zijn eruditie en overwicht er in kwijt, maar ook zijn ordinaire grappenmakerij.”

Enkele fragmenten uit het programma:

Postema probeerde in de jaren 80 en 90 uitstapjes naar de commerciële tv, maar die mislukten. Zo was hij een van de gezichten van de mislukte sportzender Sport 7.

Hij ging vervolgens aan het werk voor de RVU waar hij programma’s maakte als Werken aan Werk en Kaap de Goede Hoop. Sinds 2012 was hij verbonden aan Omroep Max. Daar presenteerde hij het tv-programma TV-Wijzer en verzorgde de wekelijkse rubriek Televisie Uit Blik in Tijd voor Max.

Postema werd in 1991 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In 2007 kreeg hij de Beeld en Geluid Oeuvre Award en in 2012, op zijn tachtigste verjaardag, werd een straat naar hem vernoemd op het Mediapark in Hilversum.

Toen hij 80 werd kwam er een documentaire over Postema: