Roep om verkiezingen in Venezuela steeds luider, ‘regime probeert tijd te winnen’

• Victoria Lamers Bocaranda

  redacteur Online

Hoe breek je een dictatoriaal regime af? Stapje voor stapje en eerst van buitenaf, als het aan de Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado ligt.

Machado reist al maanden van land naar land en vindt daar steeds een nieuwe wereldleider. Gisteren ontmoette zij de Franse president Macron in Parijs, vandaag premier Jetten in Den Haag. Daar spraken de twee onder meer over het belang van internationale steun voor Venezuela. Ze stond wat later elders in de stad ook de pers te woord tijdens een bijeenkomst met Venezolanen en mensenrechtenactivisten.

Nu interim-leider Delcy Rodríguez een ruime honderd dagen aan de macht is, klinkt de roep om verkiezingen in het Latijns-Amerikaanse land steeds luider. Ook de Amerikaanse buitenlandminister Rubio herhaalde deze maand dat vrije verkiezingen de volgende stap zijn. “We moeten geduldig zijn, maar we moeten niet onverschillig blijven”, zei hij.

Wat dat geduld betreft, Machado weet er alles van. Na de ontmoeting met Jetten verenigt ze zich met leden van haar internationale oppositiebeweging. Hoe zij kijkt naar de situatie in haar thuisland sinds de ontvoering van oud-leider Maduro, vraagt de NOS. “Het regime probeert tijd te winnen,” zegt Machado. Volgens haar zijn er wel degelijk veranderingen in het land te zien, zoals de vrijlating van politieke gevangenen, maar die gebeuren veelal onder druk van de Verenigde Staten.

Volgens Machado speelt het regime nog altijd dezelfde kaarten. “Ze geloven dat ze de internationale gemeenschap voor de gek kunnen houden”, zegt zij. “Om middelen te verkrijgen of legitimiteit te verwerven”. Maar volgens Machado is het dit keer anders, waarbij ze ook verwijst naar Rubio’s harde lijn tegen het communistische bewind.

De aandacht ligt nu bij de transitieperiode, blijkt uit de plannen die worden gedeeld bij het persmoment. “We moeten voorbereid zijn”, zegt Machado, die zegt dat er over negen maanden verkiezingen zouden kunnen plaatsvinden. Om zich voor te bereiden, begint de beweging eerst van buitenaf: het mobiliseren van de Venezolanen in het buitenland.

“Het zijn geen eerlijke verkiezingen als gevluchte Venezolanen geen kans krijgen om te stemmen”, zegt David Caceres, voorzitter van de Nederlandse tak van Con Venezuela, Machado’s beweging. De komende maanden wil die organisatie zich wereldwijd inzetten voor het identificeren en helpen van Venezolanen die in het buitenland verblijven. Veel mensen hebben geen toegang tot consulaire bijstand, omdat bijvoorbeeld ambassades niet volledig operationeel zijn.

Waar Machado voorheen Venezuela doorreisde om het land naar de stembus te krijgen, begint ze nu bij de bijna acht miljoen Venezolanen in het buitenland. Dat is een missie die ze wil afronden, voordat ze kan terugkeren. Garantie op een veilige terugkeer is er niet, zegt ze. “Niemand is veilig in Venezuela”. Lange tijd mocht Machado haar land niet uit vanwege een uitreisverbod en zat ze ondergedoken.

De weg naar een democratie lijkt er vooralsnog een van de lange adem. Maar voor Machado is de missie duidelijk: “We willen naar huis”. Dat deelt ze met de Venezolaanse aanwezigen, die geëmotioneerd hun dromen uitspreken voor hun land dat sinds 3 januari nog altijd in onzekerheid verkeert.