‘Samenleesbijbel’ helpt bij bespreken moeilijke onderwerpen, ook tijdens Pasen

• Bauke Haanstra

  redacteur Binnenland

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) zet in verschillende steden een project op om de samenhang en taalvaardigheid in vooral migrantengezinnen te verbeteren. Gezinnen werken in dat project met een Samenleesbijbel, die onder meer met opdrachten en vragen bij bekende Bijbelverhalen het gesprek over moeilijke thema’s moeten bevorderen.

Een proef in de Amsterdamse wijk Bijlmermeer leverde veel enthousiaste deelnemers op. Daar spreken gezinnen volgens het NBG nu makkelijker over thema’s als man-vrouwverhoudingen, emoties en ethische dilemma’s. Ook tijdens Pasen.

“We zagen dat kinderen in de Bijlmer weinig gesprekken hadden met hun ouders over dat soort belangrijke onderwerpen”, zegt NBG-directeur Rieuwerd Buitenwerf. “We hoorden van ouders dat ze dat wel wilden, met de Bijbel.”

De Samenleesbijbel van het NBG bestaat al sinds 2015. Het project dat het genootschap eromheen bedacht is nieuw. In dat project krijgen de families een coördinator vanuit de kerk die als een mentor voor de kinderen uit het gezin functioneert. Aan de proef in de Bijlmer deden vijftien migrantenkerken en zo’n zeshonderd gezinnen mee.

“Die coördinatoren bespreken bijvoorbeeld welke teksten gelezen kunnen worden. Het is dan de bedoeling dat je de tekst een paar keer met elkaar doorneemt”, legt Buitenwerf uit. “Door de herhaling kom je vaak bij de wat ingewikkeldere gesprekken. Dat gebeurt zeker in migrantengemeenschappen, daar liggen taboes soms wat anders dan op andere plekken in Nederland.”

Tijdens Pasen spelen vragen over de verhoudingen tussen mannen en vrouwen bijvoorbeeld een rol, vertelt Buitenwerf. “De vrouwelijke volgelingen van Jezus ontdekken als eerst dat hij niet meer in het graf ligt, maar is opgestaan. Wanneer ze dat aan de mannelijke volgelingen vertellen, worden ze niet geloofd”, legt hij uit. “Wij stellen in deze Bijbel dan de vraag waardoor dat zou kunnen komen. En we leggen uit dat mannen en vrouwen bij ons gelijk behandeld worden, maar in de tijd van Jezus nog niet.”

Josephine Appiah leest met haar dochters dit verhaal uit de Samenleesbijbel:

Josephine Appiah deed met haar gezin mee aan de proef. Ze werkt op een kinderdagverblijf en woont met haar drie dochters in de Bijlmer. Het project heeft voor Appiah en haar gezin veel betekend. “Het heeft een band tussen ons gecreëerd. We waren niet gewend om veel met elkaar te praten, maar we hebben nu zo veel om te bespreken.”

Appiah en haar dochters maken iedere dag tijd voor het project. “Meestal doen we dat tussen het avondeten en het slapen gaan. De ene keer aan de keukentafel, maar soms ook op het bed in mijn slaapkamer.” Ze merkt een duidelijk verschil bij haar oudste dochter van 12. “Op school zeggen docenten dat ze zich respectvoller gedraagt en een positieve invloed heeft op de rest van de klas. Ik ben heel erg trots op haar.”

Ook de taalvaardigheid van haar kinderen ziet ze verbeteren. “Ze zijn vooral meer geïnteresseerd in lezen nu, daardoor groeien de vaardigheden ook. Laatst had ik geen tijd om met ze te lezen en pakten mijn dochters het zelf op.”

De onderlinge relaties in het gezin komen ook aan bod tijdens het lezen. “We bespraken eens het verhaal van Jozef: zijn broers willen hem vermoorden uit jaloezie. Wij hebben het toen ook over jaloezie richting elkaar gehad en hoe belangrijk het is om geen wrok te koesteren.” Aan het eind van dat Bijbelverhaal wordt Jozef onderkoning van Egypte en ziet hij zijn broers na jaren weer. “Hij koesterde toen ook geen wrok.”

Het project komt niet helemaal uit de koker van het NBG. “Die Samenleesbijbel bestaat dus al langer en stellen we die als Family Bible ook in het buitenland beschikbaar bij onze collega-Bijbelgenootschappen”, zegt Buitenwerf. “We ontdekten dat zij daarmee dit soort projecten organiseerden. Omdat ze daar positieve reacties kregen, zijn wij met de proef in de Bijlmer gestart.”

Na de goede reacties in Amsterdam heeft het NBG besloten het programma dus naar migrantenkerken in meer steden te verspreiden. Onder meer naar Rotterdam, Dordrecht en Maastricht, maar ook naar Vlaamse steden.