In samenwerking met
Omroep West
NOS Nieuws•
De eerste kweekvleesboerderij ter wereld komt in Schipluiden. Op het erf van melkveehouder en ambachtelijk kaasboer Corné van Leeuwen zijn van de week de eerste productiemodules geplaatst.
“Als boer moet je vooruitkijken, zeker in deze tijd”, zegt Van Leeuwen bij Omroep West. “Dit is een kans om te zien of een nieuw inkomstenmodel past, naast wat we al doen.”
Kweekvlees is een Nederlandse vinding. Het idee komt van onderzoeker en psycholoog Willem van Eelen, die zich in de naoorlogse jaren grote zorgen maakte over het dierenleed dat met de intensieve veehouderij gepaard ging.
Van Eelen vroeg patent aan op zijn vinding maar liep stuk op het vele geld dat nodig was om kweekvlees te produceren.
Met een bijdrage van Google lukte het de Maastrichtse fysioloog Mark Post wel om een in het lab gekweekte hamburger te produceren. Dat was in 2013.
Post gebruikte een paar stamcellen die hij uit de spier van een koe had gehaald. Die cellen werden in een warm kweekschaaltje geplaatst met een voedingsrijk serum, waarna ze zich deelden. Acht weken later was de gekweekte hamburger klaar, zonder dat daarvoor een koe het loodje had gelegd.
Peperduur
Sinds 2013 probeert Post, inmiddels de hamburgerprofessor genoemd, de productie van kweekvlees grootschalig mogelijk te maken. Dat gaat met horten en stoten. Er moet telkens geld bij, meldt L1 Nieuws. Massaproductie blijft vooralsnog peperduur. Om te voldoen aan de (Europese) wetgeving moeten processen telkens worden aangepast.
Bij de gloednieuwe proefopstelling die nu wordt geplaatst in Schipluiden gaat het juist om kleinschalige productie van kweekvlees, gewoon bij een boerderij op het erf.
Van Leeuwen wijst erop dat hij en zijn familie een traditie hebben van innovatie. Op het bedrijf werd ooit de eerste melkrobot van Nederland in gebruik genomen, zegt hij. De kweekvleesproductie ziet hij als “een kans om te ontdekken of een nieuw verdienmodel past naast wat we al doen”.
Minder water en land
De productie van kweekvlees biedt voordelen ten opzichte van de ‘productie’ van gewoon vlees. Volgens hoogleraar René Wijffels van de Wageningen Universiteit is 78 procent minder water nodig en 95 procent minder land. Deskundigen verwachten ook een grote reductie van de hoeveelheid broeikasgassen.
Van stap tot stap
Omdat er zoveel van wordt verwacht, zijn tal van instanties bij het project in Schipluiden betrokken. De opvallendste is RespectFarms, een samenwerkingsverband van boeren, wetenschappers (onder wie Mark Post) en onderzoekers. “We moeten andere manieren vinden om ons voedsel te produceren, binnen de draagkracht van de aarde. Met zo weinig mogelijk impact op dieren, mensen en klimaat en met toekomst voor de boer”, zegt Ruud Zanders, medeoprichter van RespectFarms. “Et voila: de kweekvleesboerderij.”
Experience centre
Voorjaar 2026 opent bij de boerderij een experience centre. “Mensen moeten kunnen zien wat er echt gebeurt”, zegt Ira Van Eelen, dochter van Willem van Eelen en nu betrokken bij RespectFames. “Het is goed dat er een plek is waar wetenschap, boeren, bewoners en beleidsmakers elkaar ontmoeten.”
De provincie Zuid-Holland ondersteunt het project financieel. Gedeputeerde Meindert Stolk noemt het een belangrijke stap in de eiwittransitie. Volgens Stolk kan de regio hiermee technologie en kennis lokaal ontwikkelen en internationaal uitdragen.
