Screeningsdienst asielzoekers stopt na ruim een jaar, ’40 miljoen in prullenbak’

De speciale identificatie- en screeningsdienst voor asielzoekers wordt opgeheven. De dienst heeft ruim een jaar lang gefunctioneerd maar de taken worden in juni overgeheveld naar de IND. De 120 werknemers in Ter Apel en Budel mogen niet meeverhuizen en verliezen hun baan.

“Je tuigt met belastinggeld iets op en dan gooi je het in de prullenmand. Inclusief het personeel”, reageert een van de werknemers (naam bij redactie bekend) bij RTV Noord. “Weggegooid geld.”

De Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) is vorig jaar januari opgericht door het ministerie van Justitie en Veiligheid. De dienst moest de politie ontlasten, die tot dan toe elke asielzoeker die het land binnenkwam identificeerde en registreerde.

Het probleem is dat nieuwe asielzoekers vaak geen papieren bij zich hebben. Dan is het lastig om precies vast te stellen waar ze vandaan komen en/of ze al eerder in een ander land asiel hebben aangevraagd.

Toen de DISA begon werd speciaal voor die dienst een computersysteem ontwikkeld om biometrische gegevens zoals vingerafdrukken en gezichtsherkenning terug te vinden in nationale en Europese databases. Die gegevens kon de DISA gebruiken om een asielaanvraag te registreren en het werk van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) te vergemakkelijken.

Het opzetten van de dienst inclusief computersysteem heeft 40 miljoen euro gekost, blijkt uit openbare cijfers van het ministerie. Maar vanaf 12 juni dit jaar gaat de IND de screening zelf doen.

“Dit betekent dat de huidige kerntaak van DISA ophoudt te bestaan”, aldus het ministerie. “Ik kan op dit moment niet ingaan op de gevolgen voor individuele medewerkers, omdat we hen eerst willen informeren over hun situatie.”

Volgens het ministerie was begin vorig jaar al duidelijk dat de DISA een tijdelijke organisatie zou zijn. “Voordat de taakoverdracht heeft plaatsgevonden, is binnen de migratieketen verkend of de screening kon worden belegd bij een bestaande organisatie”, zegt een woordvoerder. “Uit deze verkenning bleek de IND de meest logische organisatie om het screeningsproces over te nemen bij de inwerkingtreding van het Europees Migratiepact in juni dit jaar.”

Volgens dat pact moeten asielzoekers sneller gescreend worden en moet ook sneller worden besloten over terugkeer naar het land van hun herkomst of een ander veilig land.

Maar de werknemers van de dienst voelen zich overvallen. “We voelen ons in de steek gelaten. Dit hadden wij niet verwacht. Dit is een enorme klap in ons gezicht”, zegt een van de personeelsleden.

Hij wijst er samen met collega’s op dat de DISA, mede dankzij het nieuwe computersysteem, de foutmarge bij de screening van nieuwe asielzoekers heeft teruggebracht onder de 5 procent. Toen de politie het werk deed, lag die marge volgens hem ruim boven de 15 procent.

De werknemers vrezen ook dat de IND straks omkomt in het werk. “Ze doen niks met de kennis en kunde die wij als medewerkers van de DISA in huis hebben”, stellen ze. “En dat terwijl de IND al grote achterstanden heeft.”

De 120 werknemers van de dienst die hun baan kwijtraken, worden begeleid naar ander werk. De woordvoerder van het ministerie: “Als vanzelfsprekend zijn voor de medewerkers die daarvoor in aanmerking komen mobiliteitsafspraken uit de cao van de Rijksoverheid van toepassing. Daarbij staan goed werkgeverschap en goede personeelszorg voorop.”