NOS Nieuws•
In Australië is het gebruik van nicotine sinds 2017 met 40 procent toegenomen. Dit komt vooral doordat de illegale tabaksverkoop enorm is gegroeid, meldt het Australisch Bureau van de Statistiek (ABS).
Australië staat bekend om zijn strenge anti-rookbeleid. Sinds 2017 heeft de regering de prijs van tabak verdrievoudigd. Een pakje sigaretten kost al snel omgerekend 25 euro. Het doel was om het aantal rokers terug te dringen. Maar in plaats daarvan neemt het nicotinegebruik de laatste jaren juist toe.
Meer illegale tabak
Het ABS verklaart dit uit de opkomst van de illegale handel in tabak. Waar in 2017 maar 12 procent van de rokende Australiërs illegale tabak kocht, is dat in 2025 80 procent. In de illegale handel is de prijs vrijwel gelijk gebleven.
Volgens de Australische regering gaat het om tabak die illegaal in Australië wordt geproduceerd, en om sigaretten die van buitenaf het land in worden gesmokkeld. Onderzoekers benadrukken dat de stijging vooral komt door illegale sigaretten, maar ook de stijgende verkoop van e-sigaretten en andere nicotinehoudende producten een rol speelt.
Het percentage van hun inkomen dat huishoudens maandelijks aan tabak uitgeven in Australië is tussen 2017 en 2025 gedaald. Huishoudens zijn ongeveer even veel geld aan tabak kwijt als in 2016, doordat zo veel meer mensen hun tabak op de illegale markt kopen.
Ook illegale handel in Nederland
Ook in Nederland verhoogt de regering de prijzen van tabak om mensen te stimuleren met roken te stoppen. En ook hier leidt dat tot een groei van de illegale tabakshandel.
In Nederland gebeurt dit door het smokkelen van legaal geproduceerde sigaretten uit andere EU-landen. In die landen zijn de prijzen van tabak veel lager. Bijzonder hoogleraar Tabaksontmoediging Marc Willemsen ziet sinds de accijnsverhogingen van 2023 en 2024 een toenemende smokkel van tabaksproducten uit Roemenië en Bulgarije.
Onder de streep heeft het Nederlandse beleid volgens Willemsen wel een positief effect. “Het nicotinegebruik daalt wel degelijk. Er zijn meer mensen die stoppen met roken en minder jongeren die beginnen. Al komt dit niet alleen door de prijsverhoging, maar vooral ook doordat sigaretten niet meer in de supermarkt verkocht mogen worden”.
Hoewel de illegale handel is toegenomen, kopen nog steeds veruit de meeste mensen in Nederland hun tabak legaal. Een pakje sigaretten in Nederlandse winkels kost sinds de laatste accijnsverhoging in 2024 gemiddeld 11,10 euro.
