Slachtoffers herdacht bij Nationale Indiëherdenking: ‘Verhalen bieden houvast’

Bij het Indisch Monument in Den Haag is stilgestaan bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in het voormalig Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. Het is vandaag 81 jaar geleden dat Japan capituleerde.

Premier Jetten legde samen met minister Sterk namens de regering een krans voor de slachtoffers bij het Indisch Monument in de Scheveningse Bosjes. Ook was er een minuut stilte.

Schrijver Maddy Stolk hield als hoofdspreker van de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 een toespraak. Haar ouders maakten de Japanse bezetting mee, ze zaten een tijd in Japanse interneringskampen.

Aan de duizenden bezoekers vertelde Stolk dat ze geboeid naar de soms gruwelijke verhalen van haar vader luisterde. Die verhalen boden haar vader ook houvast, zei ze.

“Telkens weer vertelde hij hoe hij in het kamp aan zijn nek werd opgehangen en Japanse bewakers daarna als een spelletje op het touw schoten waaraan hij bungelde. Dat hij altijd ‘geluk’ had gehad: ze schoten raak, het touw rafelde en hij viel naar beneden. Sommige van zijn vrienden bleven hangen.”

Het einde van de Tweede Wereldoorlog luidde volgens Stolk geen periode van rust in voor haar ouders en honderdduizenden anderen, “maar van meer geweld en uiteindelijk van afscheid”. Ze namen “afscheid van een land, van geliefden, van een leven. Aanmeren in een vaderland dat hun komst hardnekkig had proberen te verijdelen”.

Bekijk hier de beelden van de herdenking in Den Haag:

Ook andere nazaten van Indische Nederlanders vertelden op de herdenking over hun (groot)ouders.

Onder anderen de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, Mei Li Vos en Thom van Campen legden een krans. Ook de Indonesische ambassadeur in Nederland en de Haagse burgemeester Van Zanen legden een krans bij het monument.

Mei Li Vos droeg ook het gedicht voor ‘Er leven haast geen mensen meer’, dat gebaseerd is op het lied van cabaretier Wim Kan. De oma van Vos hielp in Indië onder meer Nederlandse weeskinderen tijdens de Japanse bezetting.

Spoken word-artiest Amara van der Elst droeg voor uit eigen werk en zanger Marlon Pichel zong het nummer Aku jatuh cinta(opent in nieuw venster), een lied dat hij samen met zijn Indische vader en opa vaak zong. Premier Jetten opende aan het einde van de herdenking het defilé langs het Indisch Monument.

Ook op andere plekken werd vandaag stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië. Op zo’n 80 plekken in het land waren herdenkingen.