NOS Nieuws
Het nieuws dat Nederland na een jaar afwezigheid terugkeert naar het Eurovisie Songfestival zorgt voor gemengde reacties. Een onafhankelijk team van experts moet namens de NPO de selectie van de inzending voor zijn rekening gaan nemen. De NOS is verantwoordelijk voor de verslaggeving, de voorbeschouwingen en het commentaar.
Omroep AVROTROS bepaalt sinds 2010 de Nederlandse inzending, maar trok zich terug voor de afgelopen en komende editie vanwege de deelname van Israël. Daarmee heeft het evenement “zijn neutrale karakter verloren”, aldus de omroep, die deelname niet bij de eigen waarden vindt passen. De omroep doet dit jaar ook niet mee aan de selectiecommissie.
Dat de NPO deze taak nu op zich neemt, stuit online op forse kritiek. “Slappe hap weer”, “net zo’n sterke ruggengraat als Ed Sheeran”, “geen ruggengraat” en “je hoort afstand te nemen van een land dat genocide pleegt, niet de verbinding op te zoeken”, zijn een paar van de reacties die op platforms te lezen zijn.
Ook is een burgerbeweging online een petitie begonnen waarin ze de NPO oproept het besluit om deel te nemen aan het songfestival terug te draaien. Omdat “het geweld in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever intussen gewoon doorgaat”, schrijven de initiatiefnemers. De oproep is inmiddels ruim 25.000 keer ondertekend.
De voorzitter van de NPO gaf gisteren uitleg over het besluit:
Felix Pot, universitair docent sociale geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen, doet onderzoek naar de politiek rond het Songfestival. Hij begrijpt de kritiek op en het cynisme rond de Nederlandse deelname.
“AVROTROS is om politieke redenen uitgestapt. Als vervolgens een andere partij de organisatie overneemt, snap ik dat je daarmee voor het publiek een bepaald signaal afgeeft.”
Bijvoorbeeld dat de NPO de aangescherpte regels van de EBU, de organisatie achter het Songfestival, en de maatregelen om politieke beïnvloeding te beperken voldoende vindt, schetst Pot.
Normaal gesproken ben je in september al veel verder in het selectieproces, maar er is nog tijd.
Zo heeft een land dat het liedjesfestijn wint als het is verwikkeld in een militair conflict niet automatisch recht om de volgende editie te organiseren. “Daarmee wordt natuurlijk op Israël gemikt”, aldus Pot.
Ook mogen omroepen en artiesten niet meer actief deelnemen of bijdragen aan promotiecampagnes. Volgens de EBU zijn de strengere regels nodig om beïnvloeding van het stemproces tegen te gaan. De maatregelen volgen op kritiek op de Israëlische deelnemer Noam Bettan, die vorig jaar op sociale media in verschillende talen opriep om op Israël te stemmen.
“Voor de NPO is dit een lastige beslissing geweest”, zegt Gerrit-Jan Kooijman, songfestivalexpert en presentator van podcast Ding-a-Dong over het Songfestival. “Omdat AVROTROS zich nadrukkelijk ideologisch opstelde. Dat maakt het voor de NPO ingewikkeld, omdat het lijkt of het die standpunten van een hun omroepen niet deelt.”
Volgens Kooijman laat de beslissing ook zien wat de rol van de NPO binnen het omroepbestel is. “Alle omroepen hebben hun eigen kleur. De NPO staat daarboven en erkent dat die verschillende kleuren waarde hebben. Het laat zien: je kunt het fundamenteel op een punt oneens zijn met elkaar, maar dat betekent niet dat we elkaar niet respecteren.”
Kooijman vindt het logisch dat de NPO de selectie naar zich toetrekt. Het songfestival is volgens hem een belangrijk podium voor Nederlandse artiesten en daarmee een onderdeel van de culturele opdracht van de publieke omroep.
Het songfestival zal altijd mee moeten veranderen met de tijd en om moeten gaan met kritiek.
Wel denkt hij dat het voor de NPO een lastige opgave wordt om een artiest te vinden die bestand is tegen de kritiek en hectiek rond het Songfestival. Er komt veel kijken bij de voorbereiding, het optreden zelf en de begeleiding, ook vanuit de omroep. Volgens Kooijman moet de NPO daarbij in zekere zin opnieuw “het wiel uitvinden”.
Over de zoektocht naar een kandidaat maakt Kooijman zich uiteindelijk ook weer niet al te veel zorgen. Er is volgens hem veel expertise binnen de omroepen. Hij verwacht dat de kandidaat iemand wordt die stevig in zijn of haar schoenen staat en ervaring heeft met media-optredens. “En het songfestival benadert hoe Duncan Laurence na zijn overwinning in 2019 zei: ‘Music first‘.”
Ook zal het volgens hem een artiest zijn die wordt omringd door een ervaren team. “Normaal gesproken ben je in september al veel verder in het selectieproces, maar er is nog tijd. Met Claude is het twee jaar geleden ook in korte tijd gelukt om een sterke kandidaat neer te zetten. Er is voldoende talent beschikbaar.”
De Nederlandse inzending zal volgend jaar in het Bulgaarse Burgas op het podium staan op een songfestival dat allang niet meer alleen een liedjesfestijn is, ziet ook Kooijman. “Het songfestival zal altijd mee moeten veranderen met de tijd en om moeten gaan met kritiek. We leven in roerige tijden en daar is het songfestival een reflectie van.”
