NOS Nieuws••Aangepast
James Bond at het bij zijn ontbijt, Jane Austen liet het opdienen in Sense and Sensibility, The Beatles zongen erover in Lucy in the Sky with Diamonds en in een Agatha Christiedetective werd er ooit iemand mee vergiftigd. Marmelade, Britser dan Brits vind je de bitterzoete sinaasappeljam met geconfijte schillen niet.
Het leidde dan ook tot schreeuwende krantenkoppen en tot verontwaardigde vragen in het Lagerhuis toen bleek dat nieuwe EU-regels misschien ook tot aanpassingen in het Verenigd Koninkrijk leiden. De regering-Starmer vindt de ophef maar een smeercampagne.
Het begon allemaal met de vaststelling van de BBC dat aangepaste voedselrichtlijnen van de EU ook gevolgen zullen hebben voor de Britten. Omdat na de Brexit de strikte Britse definitie van het ontbijtbeleg werd losgelaten, mag de aanduiding marmelade in de Europese Unie nu ook voor andere jams gebruikt worden.
Dat sluit beter aan bij het taalgebruik van landen als bijvoorbeeld Duitsland, Italië en Spanje, waar marmelade, marmellata en mermelada gebruikt worden voor jam in het algemeen. Volgens de nieuwe regels mag het woord marmelade voor allerlei varianten worden gebruikt, zolang de specifieke vrucht waarvan de jam gemaakt is maar genoemd wordt.
Willekeurige fruit preserves marmelade noemen zouden de Britten misschien nog wel slikken, maar het betekent ook dat zij de naam van hun eigen marmelade moeten aanpassen, als ze makkelijk weer toegang willen krijgen tot de EU.
De regering-Starmer hoopt daar voor 2027 afspraken over te maken, na jaren waarin conservatieve regeringen dat afhielden. Als dat gebeurt mag simpelweg marmelade niet meer, dat moet dan “citrus marmelade” worden, redeneerde de BBC.
De aangekondigde aanpassing leidde tot veel ophef in de Britse pers. “Wat moet Paddington hier niet van denken?!”, vroeg de Daily Mail zich af, met een verwijzing naar de kinderboekbeer die altijd een sandwich onder zijn hoed bewaart. The Times voorspelde “een bitter eind” voor het populaire broodbeleg.
Gisteren werd er in het House of Commons ook een half uur over gesproken, tussen debatten over het defensiebudget en mesgeweld op straat door.
Betekent de nieuwe regelgeving ook dat de ingrediënten moeten veranderen, wilden Lagerhuisleden weten. Waarom moet het VK onder Brusselse druk ineens van citrusmarmalade spreken? Kunnen we er niet ervoor zorgen dat waanzinnige namen als aardbeienmarmelade of frambozenmarmalade voorkomen worden?
Ondertussen praatten de politici smakelijk over hun eigen relatie met het broodbeleg. De Noord-Ierse Jim Shannon betreurde het dat zijn eigen moedertje op haar 94ste niet meer in staat was haar eigen versie te produceren. “Niets heb ik liever dan marmelade met toast – en dan bedoel ik marmelade, niet citrus-jam!”
Euromythen
Minister Eagle van Voedselzekerheid slaagde er zowaar in de gemoederen tot bedaren te brengen. Niemand gaat de Britten dwingen het recept aan te passen en wat de labels betreft: zelfs die kunnen blijven zoals ze zijn. “In supermarktschappen heet marmelade vaak al sinaasappelmarmelade. Dat is dus volledig in lijn met Europese regelgeving, zowel in het verleden als in de toekomst.”
Volgens de Labour-minister wilden chauvinistische politici het debat kapen. Het marmdelade-geschil zou passen in een rijtje met kwaadaardige euromythen over Brusselse bemoeienis, zoals te kromme bananen of plannen om doedelzakken te verbieden wegens geluidsoverlast.
Eagle vierde de marmelade juist als een voorbeeld van internationale samenwerking: ooit bedacht in Portugal, verfijnd in Schotland en met een Franse naam. “De mensen die het als een patriottisch symbool gebruiken beseffen niet dat marmelade veel internationaler is dan dat.”
