NOS Nieuws•
Nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen accepteren de excuses van koning Willem-Alexander voor het Nederlandse slavernijverleden. Ook vergeven ze hem. Tijdens het staatsbezoek in Suriname sprak de koning met deze groep.
Na het gesprek achter gesloten deuren benadrukte de Surinaamse president Simons dat Suriname in de nabije toekomst in gesprek wil met Nederland over het zogenoemde herstelprogramma, waar in 2023 66 miljoen euro voor is vrijgemaakt. Simons wil dat Suriname een leidende rol krijgt bij de uitvoering van dit programma.
“Ik ben blij dat nabestaanden zich hebben uitgesproken”, zegt Simons. “Er komt een moment waarop we hier verder op in kunnen gaan. Volgens de Surinaamse overheid is de 66 miljoen geen reparatie. En volgens mij beschouwt ook de Nederlandse overheid het als gebaar, als ik het goed heb.”
Op 1 juli 2023 maakte de koning tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden in Amsterdam excuses voor het slavernijverleden. Daarbij vroeg hij ook om vergiffenis. Hij maakte het persoonlijk omdat zijn voorouders nooit hebben ingegrepen tegen het systeem van de slavernij.
De ontmoeting tussen de koning en de nazaten van tot slaaf gemaakten is een belangrijk onderdeel van het staatsbezoek. De groep wilde graag met de koning in gesprek over de excuses.
Het accepteren van de excuses werden uitgesproken door Hesdy Ommen, voorzitter van de Federatie van Para Plantages. “De acceptatie van de excuses en de vergiffenis heb ik namens alle leiders gedaan. En van daaruit moeten wij voortborduren voor het vervolg, dus wat er na de komma die eerder door de premier is gezet, moet gebeuren.”
‘Besef dat pijn generaties lang doorgaat’
Tijdens het gesprek onderstreepte koning Willem-Alexander nogmaals het belang van de excuses. “We zijn allen nazaten van degenen die betrokken waren. Ik besef dat de pijn generaties lang doorgaat.”
De koning sprak ook over het belang om samen te bouwen aan de toekomst. “Het is nu een moment om te luisteren naar u, wat er hier leeft. Ik hoop meer te leren wat het precies betekent om te leven als nazaten van tot slaaf gemaakten.”
Voorafgaand aan het gesprek waren er buiten verschillende traditionele rituelen. Ook de koning had daarbij een rol. Hij zat op een aparte stoel vooraan en hield samen met twee andere leiders een stuk touw vast dat werd losgetrokken. Op deze manier werd er symbolisch vrede gesloten.
Dat de koning hieraan meedeed wordt gewaardeerd, zei Ommen na afloop. “Het voelt goed aan. Dat hij ook heeft meegedaan aan een stukje ritueel van ons, getuigt ervan dat zijn excuses en zijn vraag naar vergiffenis menens is. Dus dat voelt heel goed voor ons aan. “
Het is voor het eerst in 47 jaar dat het Nederlandse staatshoofd op bezoek is in Suriname. In 1978 was koningin Juliana de laatste regerende vorst op Surinaamse bodem, drie jaar na de onafhankelijkheid van Suriname. Het staatsbezoek duurt tot en met woensdag.
Twee eeuwen van grootschalige slavenhandel
In de Atlantische koloniën (Suriname en de Caribische eilanden) maakte Nederland ruim twee eeuwen lang gebruik van grootschalige slavenhandel. Nederlanders verscheepten in totaal zo’n 200.000 zwarte Afrikanen naar Suriname, dat in 1667 een Nederlandse kolonie werd. Mannen, vrouwen en kinderen werkten daar onder verschrikkelijke omstandigheden op plantages. Veel tot slaaf gemaakten kwamen om het leven.
In 1863 werd de slavernij afgeschaft. In Suriname moesten de tot slaaf gemaakten echter nog gedwongen tien jaar doorwerken op de plantages.
