NOS NieuwsAangepast
De Syrische oud-dictator Bashar al-Assad is in zijn thuisland bij verstek ter dood veroordeeld. De rechtbank acht hem schuldig aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Assad was verantwoordelijk voor de dood van honderdduizenden Syriërs tijdens de burgeroorlog tussen 2011 en 2024.
Een speciale rechtbank van de overgangsregering van Syrië is dit jaar begonnen met het berechten van functionarissen uit het regime van de voormalige dictator. Ook zijn broer Maher kreeg de doodstraf opgelegd. Beiden verblijven voor zover bekend in Rusland, waar ze asiel kregen na hun vlucht uit Syrië eind 2024.
Dictator en val
Bashar al-Assad trad in 2000 aan als leider van het land en volgde zijn vader Hafez al-Assad op, die dat jaar was overleden en in 1970 een staatsgreep had gepleegd. Hafez al-Assad regeerde het land als politiestaat, waarbij tegenstanders van het regime, politieke opponenten en journalisten werden gevangengezet, gemarteld en vermoord.
Toen Bashar al-Assad aan de macht kwam werd gehoopt dat hij een vrijere staat zou leiden, maar na een jaar bleek al dat dit niet zo was. Andersdenkenden werden gearresteerd en tijdens de Arabische Lente in 2011 in Syrië werden protesten tegen het regime bloedig neergeslagen en demonstranten neergeschoten. Hierop volgde een burgeroorlog die het hele land jarenlang ontwrichtte en waarbij honderdduizenden mensen om het leven kwamen.
Hoewel Assad het land in 2024 grotendeels onder controle leek te hebben, rukte richting het einde van dat jaar de Syrische rebellengroep HTS op. Zij veroverden in december de steden Homs en Damascus, waarop Assad de stad en ontvluchtte en zijn regime instortte.
Inwoners van Damascus reageren opgelucht op de veroordeling van Assad:
Ondanks de val van het regime van Assad, is Rusland een trouwe bondgenoot van Syrië gebleven. Zo zijn er al jaren Russische militaire bases in Syrië en ook nu er een nieuwe regering is blijven de banden hecht. Toen vorig jaar de voormalig rebellenleider en huidige president Ahmed al-Sharaa op bezoek bij Poetin was, zei hij dat wordt vastgehouden aan in het verleden gemaakte afspraken tussen beide landen. Vorige week kwamen de landen tot een nieuw akkoord over de Russische bases in Syrië.
Naast de jongere broer van Assad zijn ook andere functionarissen van het regime-Assad bij verstek ter dood veroordeeld. Zij zijn volgens de rechter schuldig aan onder meer moord met voorbedachten rade en marteling.
Daarnaast werd Assads neef van zijn moederskant Atef Najib ter dood veroordeeld. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor onder meer marteling en massamoord. Najib werd na de opstand van HTS in 2024 opgepakt en was wel aanwezig bij het voorlezen van het vonnis tegen hem en zijn neven. Het Syrische staatspersbureau SANA, dat de straffen bekendmaakte, vermeldt niet of de veroordeelden in beroep kunnen gaan en wanneer de mogelijke doodsvonnissen ten uitvoer worden gebracht.
Het is niet bekendgemaakt of de Syrische regering bij de Russische autoriteiten een uitleveringsverzoek gaat indienen voor de oud-dictator en zijn broer. Het is dan ook niet duidelijk of zij daadwerkelijk worden geëxecuteerd.
