Taiwan overweegt heropening kerncentrales om afhankelijkheid energie-import

• Laura van Megen

  correspondent China

De Taiwanese president Lai Ching-te is met een omstreden voorstel gekomen: het heropenen van twee kerncentrales. Taiwan moet zelf meer stroom opwekken vanwege de extreme afhankelijkheid van de energie-import en de groei van kunstmatige intelligentie (AI), vindt hij. Zijn partij streed juist jarenlang tegen kernenergie.

De consequenties van de oorlog in het Midden-Oosten zijn merkbaar in Taiwan. Daarnaast moet het land vanwege de constante dreiging van een mogelijke Chinese blokkade meer eigen energie opwekken, zeggen experts.

Voor Taiwans Democratische Progressieve Partij (DPP) was het jarenlang een speerpunt: Taiwan moet een “nucleair-vrij thuisland” zijn. In de jaren 80 bestond Taiwans energieproductie voor de helft uit kernenergie. Zorgen over kernrampen en -afval leidden tot afschalen en later volledige sluiting.

In mei vorig jaar werd de laatste kerncentrale met veel bombarie gesloten. “Voor ons was het altijd: als het niet veilig kan, dan geen kernenergie,” zegt DPP-parlementslid Wu Szu-yao in haar kantoor in de hoofdstad Taipei. “Maar als regeringspartij moeten we onze verantwoordelijkheid nemen en ook kijken naar de energiebehoefte.”

Nog geen jaar na de laatste sluiting, kondigde president Lai de controversiële beleidsverandering aan. Ook binnen de regeringspartij is nog flink wat politiek getouwtrek nodig om het plan erdoorheen te krijgen. Zelfs dan moeten vergunningen nog vernieuwd worden en zal de eerste centrale pas in 2028 kunnen heropenen.

Op dit moment importeert Taiwan ongeveer 95 procent van de benodigde energie uit het buitenland, voornamelijk in de vorm van gas, olie en kolen. Experts waarschuwen al jarenlang hoe kwetsbaar deze afhankelijkheid het eiland maakt.

Ook Wu Szu-yao ziet de risico’s vanwege de militaire dreiging uit China. “Als China Taiwan omsingelt, wat gebeurt er dan met onze elektriciteitsvoorziening? Hoe komen we aan gas?” China ziet Taiwan als een afvallige provincie en de Chinezen sluiten het niet uit ooit militaire middelen te gebruiken om Taiwan er weer bij te krijgen. Voor Wu gaan energiezekerheid en nationale veiligheid daarom hand in hand.

De groene ambities van de DPP, zoals het inzetten op zonne-, water- en windenergie, zijn tot op heden onvoldoende gebleken om de afhankelijkheid van buitenlandse energie af te bouwen. Het streven is om te zorgen dat eind dit jaar een vijfde van alle gebruikte energie groene energie is. Dat was vorig jaar ook het doel, maar dat is toen niet gehaald.

Heel Azië wordt hard geraakt in de energievoorziening door de oorlog in het Midden-Oosten. Ook Taiwan is voor 70 procent van de olie-import afhankelijk van vrije doorgang in de Straat van Hormuz.

Volgens president Lai heeft Taiwan oliereserves voor meer dan 100 dagen, gasreserves voor zo’n twee weken en al genoeg vrachtschepen via alternatieve toeleveraars geregeld om grote problemen in april te voorkomen.

“Taiwan heeft dus geen direct probleem met tekorten, maar de prijsstijgingen zullen ons wel raken”, zegt Lu Tsaiying, hoofd energiezekerheid van het Taiwanese onderzoekscentrum voor Democratie, Samenleving en Nieuwe Technologieën.

Het nationale gas- en oliebedrijf CPC heeft de afgelopen weken telkens langzaam de prijzen van benzine en diesel verhoogd. Een deel van de prijsstijging wordt opgevangen door het staatsbedrijf, om consumenten niet te hard te raken. Nu kost een liter benzine omgerekend tussen de 0,87 en 0,97 euro.

De consumenten zijn niet de grootverbruikers van de energie. Dat is de industrie. De maakindustrie van elektronica, waar de computerchipsector onder valt, slurpt al bijna 40 procent op.

De Taiwan Semiconductor Manufacturing Corporation (TSMC) produceert bijna alle hoogwaardige computerchips voor de hele wereld. De chips die in de fabrieken op Taiwan worden gemaakt zitten in bijna alles, van telefoons en auto’s tot geavanceerde wapen- en navigatiesystemen.

Een potentiële energiecrisis op Taiwan is dus een groot probleem voor de rest van de wereld. “Als de overheid energie moet besparen, zal de chipsector de klap het hardst voelen”, voorspelt Lu, hoofd energiezekerheid. De chipproductie en -export zal volgens haar dan noodgedwongen moeten worden afgeschaald.

De plannen om kerncentrales te heropenen zijn ook deels ingegeven door de groei van deze industrie en de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI). “Taiwan wil de AI-grootmacht van de wereld worden”, zegt parlementslid Wu, maar het is wel “een energieslurpend monster”.