NOS Nieuws•
De Europese lidstaten en het Europees Parlement zijn het gisteravond eens geworden over de terugkeerwet. Deze maakt het mogelijk om uitgeprocedeerde asielzoekers die niet in de EU mogen blijven naar ’terugstuurhubs’, uitzetcentra buiten de EU, te sturen.
Het laatste twistpunt was wanneer de nieuwe terugkeerregels ingaan. Het Europees Parlement wilde dat de nieuwe afspraken zo snel mogelijk gaan gelden. De lidstaten wilden meer tijd omdat ze een deel van de wetten nog op nationaal niveau moeten voorbereiden en invoeren.
Er is nu een compromis gevonden. Voor de meeste artikelen uit de wet krijgen de EU-landen een jaar om zich voor te bereiden. De rest gaat wel meteen in.
‘Terugkeerhubs’
Die snelle invoering geldt onder meer voor de mogelijkheid om afgewezen asielzoekers naar ’terugkeerhubs’ uit te zetten. Dat zijn centra in landen buiten de EU waar ze moeten wachten op hun terugkeer naar het land waar ze vandaan komen. De afgewezen asielzoekers hoeven geen band te hebben met het land waar de terugkeerhub is.
Veel ngo’s maken zich zorgen over de plannen voor zulke uitzetcentra buiten de EU. Zij vrezen dat de terugkeerhubs in de praktijk neerkomen op gevangenissen voor afgewezen asielzoekers en waarschuwen voor mensenrechtenschendingen.
EU-landen kunnen zelf akkoorden sluiten met landen over zo’n ’terugkeerhub’. Nederland zoekt samen met Oostenrijk, Griekenland, Duitsland en Denemarken op dit moment naar geschikte kandidaten. Die zijn nog niet gevonden. Voorwaarde is dat het land waarmee een EU-land een afspraak maakt de mensenrechten respecteert.
In het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie stond dat alleenreizende minderjarige migranten en families met kinderen niet naar deze hubs mogen worden gestuurd. Een meerderheid van de EU-landen en van het Europees Parlement wilde die uitzondering voor families met kinderen schrappen. Zij kunnen nu dus alsnog naar de ’terugkeerhubs’ worden uitgezet.
Het kabinet heeft in het regeerakkoord afgesproken de Europese terugkeerwet te steunen, al sloeg bij D66 op het laatste moment de twijfel toe.
Migratiepact
Voordat de nieuwe terugkeerregels gaan gelden, moeten het Europees Parlement en de lidstaten nog een laatste maal stemmen. Daarna kan de terugkeerwet in werking treden. Naar verwachting is dat binnen een paar maanden.
De terugkeerafspraken zijn het sluitstuk van het Europese migratiepact – een pakket maatregelen waarmee de EU het hele Europese migratiesysteem wil hervormen. Dat pact treedt volgende week vrijdag in werking.
Met het migratiepact willen de EU-landen meer grip krijgen op asielmigratie door snellere asielprocedures aan de buitengrenzen van de EU. Wie geen recht op asiel heeft, moet zo snel mogelijk de EU verlaten. Daarvoor zijn de nieuwe terugkeerregels van belang.
Nu nog verlaat ongeveer een kwart van de migranten die geen recht hebben op verblijf daadwerkelijk de EU. De snelle procedures hebben weinig zin als uitgeprocedeerde asielzoekers niet daadwerkelijk vertrekken, is het idee. Eurocommissaris Brunner (Migratie) noemt het akkoord over de nieuwe terugkeeregels daarom een ‘belangrijke stap’. Asielminister Van den Brink (CDA) spreekt over ‘goed nieuws uit Brussel’. Volgens de minister vormt het akkoord ‘een stevige juridische basis gelegd om te werken aan terugkeerhubs’.
