Toename geweld Israël in Gaza sinds Iran-oorlog: ‘De wereld kijkt andere kant op’

• Eva de Vries

  redacteur Buitenland

Toen Israël en de Verenigde Staten eind februari Iran aanvielen, namen de Israëlische aanvallen op de Gazastrook even af. Maar dat duurde niet lang. Volgens inwoners, artsen en analisten neemt het geweld inmiddels weer toe. Sinds het begin van de oorlog met Iran zijn tientallen Palestijnen gedood door Israëlische bombardementen.

“Het is duidelijk dat er weer meer doden en gewonden naar ziekenhuizen worden gebracht. Kinderen, ouderen en onlangs een vrouw die zwanger was van een tweeling”, vertelt projectcoördinator Craig Kenzie van Artsen zonder Grenzen aan de NOS. Sinds vorige maand werkt hij noodgedwongen vanuit Jordanië, maar hij heeft dagelijks contact met zijn collega’s in Gaza. “Mensen zijn bang dat de donkerste dagen weer terugkeren, nu de wereld de andere kant op kijkt.”

Zondag kwamen drie mensen om bij een Israëlische luchtaanval op een politieauto in het midden van Gaza, tien anderen raakten gewond. Op dezelfde plek werden eerder deze maand twaalf Palestijnen gedood, onder wie een echtpaar en hun 10-jarige zoon. “We lagen te slapen en werden wakker door de inslag van een raket”, vertelde een buurman aan persbureau AP.

Sinds oktober vorig jaar, toen officieel het staakt-het-vuren inging, heeft Israël minstens 680 mensen gedood in Gaza. Volgens Israël zijn er in dezelfde periode vier Israëlische militairen omgekomen. In totaal zijn er in Gaza meer dan 72.000 mensen gedood, onder wie tienduizenden vrouwen en kinderen. Sommige onderzoekers denken dat het werkelijke aantal nog hoger ligt.

Een paar dagen geleden is de grensovergang met Egypte deels heropend. Israël sloot de grensovergang, Gaza’s belangrijkste verbinding met de buitenwereld, kort na de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran. Begin vorige maand was de grens na lange tijd weer deels open. Daardoor kwam er iets meer voedsel binnen en kon een aantal mensen dat dringend medische hulp nodig had, Gaza verlaten.

Volgens Kenzie zet de gedeeltelijke opening van de grens weinig zoden aan de dijk. Er zijn 18.000 patiënten die dringend medische hulp nodig hebben in het buitenland, terwijl er maar tien à vijftien mensen per dag worden geëvacueerd. “In dit tempo gaat het jaren duren voordat iedereen de juiste hulp krijgt. Nu er weer meer mensen gewond raken bij bombardementen, wordt die lijst alleen maar langer.”

Ook is er nog steeds aan zo ongeveer alles een tekort. “Eigenlijk verslechtert situatie alleen maar”, zegt Kenzie. Want net als op veel andere plekken stijgen de prijzen door de oorlog in het Midden-Oosten en de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz.

Doordat Israël de doorgang van voedsel en brandstof naar Gaza grotendeels blijft blokkeren, worden de prijzen daar door schaarste alleen maar hoger. “Voor steeds meer mensen is het kleine beetje voedsel dat er is onbetaalbaar, waardoor de angst voor hongersnood opnieuw groeit.”

Ondertussen maakt Israël het internationale hulporganisaties bijna onmogelijk om in Gaza te blijven werken. Dat heeft te maken met de nieuwe regels die Israël heeft opgelegd, zoals de verplichting om gedetailleerde gegevens van hun personeel te delen. Houden ze zich niet aan die regels, dan krijgen ze geen toestemming meer om in Gaza te werken.

Zo wordt ook het werk van Artsen zonder Grenzen in Gaza met de dag uitdagender. De organisatie probeert het werk voort te zetten met de weinige middelen die ze nog hebben. “We hebben dringend nieuwe medicijnen en medische apparatuur nodig, maar er komt niets binnen. Israël laat zelfs geen tenten toe, waardoor we niet alle patiënten kunnen opvangen. We weten niet hoelang we op deze manier kunnen blijven doorgaan”, vertelt Kenzie.

Doordat er geen internationale artsen meer in en uit kunnen, wordt bovendien de druk op lokale collega’s steeds groter. “Medisch personeel kan daardoor niet uitrusten”, zegt Kenzie. “En ze hebben al zoveel meegemaakt. Ze zijn zelf vaak meerdere keren gevlucht, hebben familieleden verloren en moeten moeite doen om genoeg eten te kunnen kopen.”

Begin dit jaar leek er even wat verlichting te zijn in Gaza, maar de zorgen nemen nu weer toe. “De reactie van de wereld op Israëls genocidale oorlog was al teleurstellend, maar sinds de oorlog in Iran is er nóg minder aandacht voor”, stelt Kenzie. “De Palestijnen zijn bang dat het volgende hoofdstuk nóg moeilijker zal zijn.”