NOS Nieuws•
President Trump zegt dat hij “sterk overweegt” om de VS uit de NAVO terug te trekken. De aanleiding is de weigering van de andere lidstaten om de VS te steunen in de oorlog tegen Iran.
Trump noemt het westerse militaire bondgenootschap in een interview met de Britse krant The Telegraph een “papieren tijger”, een organisatie die er gevaarlijk uitziet maar als het erop aankomt weinig voorstelt. “Poetin weet dat ook”, zei hij.
Hij heeft naar eigen zeggen al lang twijfels over de vraag hoe geloofwaardig de NAVO is en zegt dat hij het besluit om de VS eruit terug te trekken al heeft genomen.
Starmer
De Britse premier Starmer reageerde vrijwel onmiddellijk. “Wat de druk op mij en anderen of het geschreeuw ook is, ik handel volgens het Britse nationale belang”, zei hij. “Als het op defensie en veiligheid, energie en de economie aankomt, hebben wij een sterkere relatie met Europa nodig.”
Amerikaanse bommenwerpers mogen voor hun acties tegen Iran Britse bases gebruiken en Amerikaanse tankvliegtuigen opereren onder meer vanuit Roemenië, maar daar houdt de Europese militaire steun aan de Amerikaanse acties tegen Iran mee op.
Spanje is het meest kritische NAVO-lid wat betreft de oorlog die nu al meer dan een maand duurt. “Wij zullen niet medeplichtig zijn aan iets wat slecht is voor de wereld en wat indruist tegen onze normen en waarden”, zei premier Sánchez begin vorige maand.
Frustratie
Gisteren liet Trump zijn frustratie over het uitblijven van Europese en Canadese steun op zijn socialemediaplatform Truth Social de vrije loop. De energie-export uit de Perzische Golf ligt grotendeels stil, nadat de VS en Israël op 28 februari de oorlog tegen Iran begonnen. De VS is tot nu toe niet in staat om de Iraanse blokkade op de Straat van Hormuz te breken.
Trump raadde de Europese landen aan om dan maar in de VS olie te kopen of zelf naar het Midden-Oosten te gaan. “Verzamel wat moed, ga naar de Straat en pak het gewoon”, schreef hij met veel kapitalen. Behalve het VK kreeg ook Frankrijk een veeg uit de pan: “Frankrijk is zeer onbehulpzaam geweest… De VS zal dit niet vergeten!!!”
Het is al lang duidelijk dat Trump een moeizame relatie met de NAVO heeft. Tijdens de verkiezingscampagne in 2024 zei hij dat Rusland gerust NAVO-landen mocht aanvallen als die landen de toen geldende NAVO-norm van 2 procent van het bbp niet bijdroegen.
In juni vorig jaar dwong hij de de NAVO-partners om hun defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent. Daarmee leek de lucht weer even geklaard.
Veiligheidsstrategie
In de veiligheidsstrategie die het Witte Huis in december publiceerde, werden opnieuw vraagtekens bij de toekomst van de NAVO gezet.
“Op lange termijn, over enkele decennia, is het meer dan plausibel dat bepaalde NAVO-lidstaten voor de meerderheid uit niet-Europeanen bestaan”, aldus een van de passages in het stuk. “Daarmee wordt het de vraag of zij hun plek in de wereld of hun band met de VS nog steeds hetzelfde zien als de landen die zich ooit bij de NAVO aansloten.”
