Trump gaat opnieuw proberen recht op Amerikaans staatsburgerschap te beperken

President Trump doet een nieuwe poging om het geboorterecht op Amerikaans staatsburgerschap in te perken. Hij heeft twee presidentiële decreten ondertekend die het recht op staatsburgerschap beperken en zogenoemd geboortetoerisme moeten tegengaan.

Nu krijgt vrijwel iedereen die in de VS wordt geboren het Amerikaanse staatsburgerschap, ongeacht nationaliteit of verblijfsstatus van de ouders. Met zijn nieuwe voorstellen probeert Trump een uitspraak van het Hooggerechtshof van eind juni te omzeilen. De hoogste Amerikaanse rechters zetten toen een streep door een decreet waarmee hij het automatische staatsburgerschap wilde afschaffen voor kinderen van onder meer ongedocumenteerde migranten.

Trumps nieuwe voorstel gaat minder ver dan het vorige. Hij wil nu dat kinderen van bepaalde mensen die voor buitenlandse overheden in de VS werken niet automatisch staatsburger worden. Ook kinderen van ouders die fraude hebben gepleegd om het Amerikaanse staatsburgerschap te verkrijgen, moeten volgens het decreet worden uitgesloten.

Verder worden uitzonderingen gemaakt voor kinderen van mensen die door de Amerikaanse overheid worden beschouwd als “vijandelijke vreemdelingen”.

Het tweede decreet gaat dus over ‘geboortetoerisme’, iets wat volgens de regering-Trump een wijdverspreid probleem is. Ook in zijn eerste termijn (2017-2021) probeerde Trump het af te schaffen. Daarbij reizen zwangere vrouwen naar de Verenigde Staten met als doel daar te bevallen, zodat hun kind automatisch de Amerikaanse nationaliteit krijgt. De regering wil het makkelijker maken om visa te weigeren als het vermoeden bestaat dat iemand om die reden naar de VS reist.

Volgens de hoogste schatting vallen jaarlijks maximaal 26.000 van de ruim 3,5 miljoen geboortes in de VS onder geboortetoerisme, zegt de onafhankelijke denktank Migration Policy Institute(opent in nieuw venster). Dat is maximaal 0,74 procent van alle geboortes. Volgens Trump gaat het om “honderdduizenden”.

Het is de vraag of de nieuwe maatregelen juridisch zullen standhouden. Trump zegt dat ze niet in strijd zijn met de grondwet. “Ik dacht dat we bij het Hooggerechtshof zouden winnen”, zei hij over de eerdere zaak. “Helaas kregen we een slechte, zeer onrechtvaardige uitspraak. Ons land lijdt eronder en we maken er op een andere manier een einde aan.”

Het Hooggerechtshof floot Trump eind juni terug, toen werd bepaald dat zijn decreet niet mocht worden uitgevoerd. Hij wilde dat kinderen van illegale migranten na hun geboorte niet automatisch Amerikaans staatsburger werden.

Een meerderheid van de rechters oordeelde dat het zogeheten birthright citizenship wordt beschermd door het veertiende amendement van de Amerikaanse grondwet. Lagere rechtbanken hadden het voorstel ook al geblokkeerd.

Dat amendement werd na de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861 tot 1865 aangenomen en bepaalt dat vrijwel iedereen die in de VS wordt geboren automatisch Amerikaans staatsburger is. Om dat te veranderen zou de grondwet moeten worden aangepast.

Burgerrechtenorganisatie ACLU, die opkomt voor immigrantenrechten, verwacht dat ook Trumps nieuwe poging wordt afgewezen, omdat het Hooggerechtshof zich al over de zaak heeft gebogen. Volgens de organisatie kan een nieuw presidentieel decreet “de betekenis van de grondwet niet veranderen”.