Tulpendiplomatie: 150.000 bloemen als verjaardagscadeau voor de VS

• Merijn Westerhoff

  Bureau Washington

Een stukje Nederland, midden in Washington. Op de National Mall van de hoofdstad zijn 150.000 tulpen klaargezet om gratis te worden meegenomen: een cadeau van de Europese Unie voor de 250ste verjaardag van de Verenigde Staten. Voor bezoekers is het een vrolijk voorjaarsuitje, maar voor telers en exporteurs zijn de bloemen ook een visitekaartje in een tijd van importheffingen en dure vracht.

Met een stroopwafel in de hand zoeken de duizenden mensen tussen de rijen rode, gele en roze tulpen hun favoriet. Langs de uitgestalde rijen tussen het Capitool en het Witte Huis poseren bezoekers met hun geplukte exemplaren.

De tulpen zijn een geschenk van de Europese Unie en niet alleen bedoeld voor mooie plaatjes. Het is ook een demonstratie van hoe nadrukkelijk de Nederlandse bollensector aanwezig wil blijven in dit land. Juist in een tijd waarin zaken doen met Amerika minder vanzelfsprekend is geworden, zet de internationale tulpenhandel zichzelf in de etalage.

De nadruk op zichtbaarheid doet ertoe. De Verenigde Staten zijn voor Nederlandse bloembollen al jaren de belangrijkste exportmarkt. Volgens handelsorganisatie Royal Anthos is de totale exportwaarde van bloembollen ongeveer 650 miljoen euro per jaar, waarvan zo’n 120 miljoen euro naar de VS gaat.

Mark-Jan Terwindt, voorman van Royal Anthos, onderstreept het belang van de Amerikaanse afzetmarkt voor de sector. “We zijn al 150 jaar in Amerika, en we hopen er de komende 100 jaar ook te blijven.” De bloemen benadrukken volgens hem ook het belang van de handelsrelatie tussen Nederland en de Verenigde Staten. Terwindt noemt het “tulpendiplomatie”.

Ook buiten dit evenement op The Mall is de tulp aanwezig in Amerikaanse tuinen en parken, ook in Washington zelf. Rond het Witte Huis staan elk voorjaar Nederlandse tulpen die Nederland traditioneel schenkt aan de tuinman van de ambtswoning. En bijvoorbeeld in Holland, Michigan wordt elk voorjaar het Tulip Time Festival gehouden, met perken vol Nederlandse tulpen.

Die tulpenbollen gaan per vrachtschip van Nederland naar de VS, waar kwekers ze verder opkweken. Jaarlijks worden er meer dan 3500 zeecontainers met bloembollen en vaste planten naar de VS en Canada verscheept. Juist die route is het afgelopen jaar onder druk komen te staan. Tulpenboeren en importeurs kregen te maken met pittige importheffingen en stijgende transportprijzen.

Volgens Werner Jansen, die een tulpenkwekerij in Virginia runt, was de impact van de heffingen groot voor zijn bedrijf. Dat zit hem niet alleen in de hoogte van de heffingen, maar ook in het geschuif ermee. Op veel EU-goederen gold eerder een Amerikaans importtarief van 15 procent. Na een uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof werd dat vervangen door een tijdelijke importheffing van 10 procent, terwijl de regering-Trump alweer werkt aan een verhoging.

Daar komt de onrust op de wereldmarkt nog bovenop. Containertransport is duur, brandstofprijzen zijn gestegen en de beschikbaarheid van scheepsruimte wisselt. Voor een sector die afhankelijk is van gekoeld transport en een strakke planning zijn dat geen randzaken, maar kosten die direct doorwerken in de keten.

Volgens Jansen zie je dat uiteindelijk terug van importeur tot winkel en dus ook in de prijs van een bos tulpen. Toch blijft die vraag naar tulpen overeind. “We zien dat de consument de de tulp wel blijft kopen.”

Ondanks het onzekere politieke en economische klimaat kiezen de sprekers in Washington voor een andere nadruk. Terwindt vertelt in zijn openingstoespraak dat de tulpen staan voor “een weerspiegeling van gedeeld erfgoed, langdurige handel en wederzijds respect”. Tarieven en politieke spanningen komen op het podium niet ter sprake.

Dat optimisme klinkt vandaag op meer plekken. De sector wil laten zien dat de band met de Verenigde Staten nog altijd belangrijk is. “De tulp blijft een geliefde bloem”, zegt teler Jansen. Juist in onzekere tijden staan bloemen voor iets moois: “Voor een beetje geluk.”

Voor bezoekers telt vooral dat laatste. Een Amerikaanse die door de tulpen wandelt, herinnert zich nog hoe ze veertig jaar geleden de velden in Nederland zag. Nu staat ze, zichtbaar blij, opnieuw tussen de bloemen.