NOS Nieuws••Aangepast
In dit liveblog lees je het laatste politieke nieuws rond de Tweede Kamerverkiezingen van vandaag.
- Tussentijds opkomstcijfer om 19.45 uur vrijwel gelijk met twee jaar geleden
- Om 20.30 uur begin de live-uitzending over de verkiezingsuitslag op NOS.nl, NPO 1 en op NPO Radio 1
- De stembureaus sluiten om 21.00 uur en dan komt de NOS met de exitpoll van onderzoeksbureau Ipsos I&O
- Meer gemeenten gaan ‘sneltellen’, uitslagen komen mogelijk eerder
Voorlopig opkomstcijfer net iets lager dan twee jaar geleden
De voorlopige opkomst bij de Tweede Kamerverkiezingen was om 19.45 uur zo’n 65 procent. Dat meldt onderzoeksbureau Ipsos I&O. Daarmee is de opkomst momenteel net iets lager dan twee jaar geleden, toen was het op dit tijdstip 66 procent. De hele dag is de opkomst al iets lager dan bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen.
Er worden ’s avonds nog volop stemmen uitgebracht. Bijvoorbeeld in de Grote Kerk in Zwolle, waar twee rijen met ongeveer veertig kiezers wachten op hun beurt:
Stemmen met kleiner stembiljet
In vijf gemeenten wordt deze verkiezingen gestemd met een nieuw, kleiner stembiljet. Daar staan niet alle namen van de kandidaten op. Kiezers kleuren eerst het vakje van de partij waar ze op willen stemmen rood, vervolgens kleuren ze het vakje in naast het nummer van de kandidaat waar ze op willen stemmen. Doen ze dat laatste niet, gaat de stem automatisch naar de lijsttrekker van de partij.
Niet iedereen was overigens even goed op de hoogte van de proef. “Ik heb een verkeerde lijst gekregen”, zei bijvoorbeeld een kiezer in Alphen aan den Rijn waar met het nieuwe stembiljet wordt gestemd. Als de voorzitter van het stembureau uitlegt hoe het stemmen werkt met het nieuwe biljet, lukt het haar wel, schrijft de lokale omroep Studio Alphen.
In de vijf gemeenten wordt onderzocht of het nieuwe stembiljet goed werkt. Het is kleiner waardoor het makkelijker voor kiezers te hanteren is, ook het tellen van de stemmen zou makkelijker zijn door het kleinere formaat. Om het daadwerkelijk in te kunnen voeren moet de wet gewijzigd worden.
Opvallend hoog opkomstcijfer Schiermonnikoog: 126 procent
De opkomst voor de verkiezingen was op Schiermonnikoog om 18.00 uur 126 procent, meldt de gemeente. Dat is te danken aan de stemmende toeristen op het Waddeneiland.
Voor het opkomstpercentage wordt gekeken naar het aantal stemgerechtigde inwoners van een gemeente. Als die allemaal stemmen, is de opkomst 100 procent. Maar als er dus mensen stemmen die buiten de gemeente wonen kan het percentage nog verder oplopen, zoals op Schiermonnikoog.
Hier heeft Nederland gestemd
Stemmen voor een nieuwe Tweede Kamer kan vandaag op allerlei plekken. Zo werd er gestemd in voetbalstadions, een dierentuin, een brandweerkazerne en een tuincentrum, maar ook in Herinneringscentrum Kamp Westerbork:
Van brandweerkazerne tot bajes: hier stemt Nederland
Tussentijdse opkomst nog altijd iets lager dan twee jaar geleden
De voorlopige opkomst bij de Tweede Kamerverkiezingen is iets lager dan twee jaar gelden rond deze tijd. Ipsos I&O meldt om 17.55 uur een tussentijdse opkomst van 48 procent. Bij de verkiezingen in 2023 was dat 50 procent.
De hele dag is de opkomst al iets lager dan twee jaar geleden, toen de opkomst uiteindelijk 77,7 procent werd. Er kan nog tot 21.00 uur gestemd worden.
Zo brachten Wilders, Yesilgöz, Timmermans, Jetten en Bontenbal hun stem uit
Lijsttrekkers van de grote partijen naar de stembus
Meer gemeenten gaan ‘sneltellen’, uitslagen komen mogelijk eerder
Als de stembussen vanavond om 21.00 uur worden geopend, begint pas het echte werk: het tellen van de stemmen. Dit jaar gaat tweederde van de gemeenten ‘sneltellen’. Daarbij worden eerst alleen de stemmen per partij geteld. Gemeenten verwachten daardoor eerder met uitslagen te kunnen komen.
Sinds 1 januari 2023 kunnen alle gemeenten ervoor kiezen om eerst alleen de stemmen per partij te tellen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen dat jaar koos iets meer dan de helft van de gemeenten hiervoor. “Nu zien we dat steeds meer grote gemeenten hiervoor kiezen”, zegt woordvoerder Anita Pronk van de Kiesraad.
Eerder moesten stembureauleden op de avond van de verkiezingen zowel de stemmen per partij als de stemmen per kandidaat tellen. In de grotere gemeenten leidde dat bijna altijd tot nachtwerk.
‘Frisse uitgeslapen tellers’
“De nieuwe telmethode heeft als voordeel dat de voorkeursstemmen met frisse, uitgeslapen tellers kunnen worden geteld. Daardoor hoeven bovendien stembureauleden niet zo lang door te gaan ’s avonds. Die voordelen worden door steeds meer gemeenten ingezien”, zegt Pronk.
Naar verwachting komen de eerste uitslagen vanavond rond 21.30 uur van kleine gemeenten als Vlieland, Schiermonnikoog en Rozendaal (Gelderland). Een uur later komen iets grotere gemeenten. “Pas na 23.00 uur komt het echt op gang”, zegt Mark Westerhoff van de ANP Verkiezingsdienst.
“Wij vragen gemeenten een indicatie te geven”, zegt Westerhoff. Daaruit blijkt dat meeste gemeenten de uitslag tussen 23.30 en 02.00 uur verwachten door te geven. “Sommigen verwachten het dit jaar iets eerder te kunnen doen. Laten we erop hopen, want in 2021 en 2023 ging het behoorlijk traag.”
Overigens hoef je niet zo lang te wachten om een beeld te krijgen van de verkiezingsuitslag. Om 21.00 uur komt de eerste exitpoll die op alle platforms van de NOS te zien is. De praktijk leert dat die een betrouwbare indicatie geeft van de zetelverdeling in de Tweede Kamer.
Welkom in dit liveblog over de Tweede Kamerverkiezingen. In dit blog lees je het laatste nieuws van vanavond op deze verkiezingsdag. Het blog van de ochtend en de middag kan je hier teruglezen.
