Twee grote kerncentrales? Ook Terneuzen staat niet te springen

Het had de dag moeten worden dat Nederland een stap dichter bij twee grote kerncentrales zou komen, maar uiteindelijk lijken die centrales verder weg dan ooit. Groningen wil absoluut geen kernenergie in de Eemshaven en na het adviesrapport van netbeheerder Tennet twijfelt ook de gemeente Terneuzen in Zeeuws-Vlaanderen hardop.

De beste locatie is de Eemshaven, daar is Tennet duidelijk over in het rapport aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. In het gebied is meer ruimte op het stroomnet dan in Zeeland, waar windmolens op zee, een gascentrale en de al bestaande kerncentrale in Borssele zoveel stroom leveren dat het net het nauwelijks aankan. Bovendien is in Zeeland veel minder vraag naar stroom.

Maar Groningen wil de kerncentrales niet. Wethouder Eltjo Dijkhuis van gemeente Het Hogeland heeft het gevoel dat Den Haag het gebied “erin gerommeld” heeft. “We hebben er zwaar de pest in.” Eerder werd aan de provincie al min of meer beloofd dat daar geen centrale zou komen. Dit was ook een soort goedmaker, vanwege de aardbevingsproblematiek waar de provincie mee kampt door gaswinning. Toenmalig klimaatminister Hermans zei later dat ze de locatie alleen meenam in het onderzoek omdat dat juridisch gezien nodig was.

Het kabinet heeft vandaag aangekondigd dat de Eemshaven en Terneuzen nu verder worden onderzocht als mogelijke locaties voor de kerncentrales.

Zeeland staat over het algemeen open voor nieuwe kerncentrales. Gedeputeerde Johan Aalberts vindt de provincie de meest logische locatie voor nieuwe centrales. “We hebben hier de bestaande centrale en de nucleaire afvalopslag. Ook hebben we een uitstekende kennisinfrastructuur.” Zo werkt de Hogeschool Zeeland mee aan de nucleaire kennishubs, waar het kabinet eerder deze week nog geld voor heeft vrijgemaakt.

Wethouder Laszlo van de Voorde van Terneuzen heeft wel zijn bedenkingen na het lezen van het adviesrapport van Tennet. “Het wordt moeilijk om hier de kerncentrales te plaatsen”, concludeert hij op basis daarvan.

Voor Terneuzen zou het hoogspanningsnet uitgebreid moeten worden. Ook kan er geen extra wind op zee meer bij als er kerncentrales worden gebouwd, ziet Tennet. Daarnaast past een grote kerncentrale op deze locatie niet op het net én de vraag naar energie moet aanzienlijk toenemen.

Uitbreiding van het net kost tientallen miljarden en is zeker niet voor 2045 klaar. Wat betreft de vraag naar energie kan het kabinet inzetten op de ontwikkeling van waterstof in het gebied, of Nederland kan actief proberen om datacenters naar Zeeland te halen om de nucleaire stroom direct te gebruiken.

Daarvoor moet wel regelgeving worden aangepast, schrijft Tennet. Ook kun je je afvragen of Nederlanders eerst tientallen miljarden willen uitgeven aan een kerncentrale, om de stroom ervan te zien verdwijnen in nieuwe datacenters.

Van der Voorde maakt zich zorgen om een industrialisatiegolf die mogelijk volgt door de kerncentrales. “Een kerncentrale is al een heel moeilijk besluit voor onze gemeenschap, laat staan dat er nog heel veel achteraan komt.” Hij zegt dat de industrie zeker een plaats heeft in het gebied, maar “we zijn heel zuinig op onze prachtige vergezichten in de polder”.

Gedeputeerde Aalberts ziet veel kansen voor Zeeland. “Met zon en wind hebben we een goede mix aan energie.” Hij zegt dat de provincie gesprekken voert over het omzetten van energie in waterstof.

Politiek is er een sterke wens om snel minimaal twee grote kerncentrales te bouwen en dus is de kans echt niet verkeken dat die centrales er gaan komen. Wel werd vandaag nog duidelijker dat dat veel geld gaat kosten en dat dat geld niet alleen in de centrales zelf gaat zitten.

Er is wel goed nieuws voor een andere wens van het kabinet: dat wil ook een aantal kleinere kerncentrales bouwen, zogenoemde SMR’s (Small Modular Reactors). Tennet verwacht dat die wel goed in te passen zijn in het elektriciteitsnet. Enige probleem daarmee: ze bestaan vooral nog op papier, ze zijn op dit moment wereldwijd nog nergens gebouwd.