NOS Nieuws•
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet weer mobiele telefoons en andere gegevensdragers van asielzoekers gaan uitlezen. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt een voorstel daarover van JA21. Sinds een paar weken worden de telefoons niet meer uitgelezen bij het checken van een vluchtrelaas, omdat er onvoldoende juridische basis voor is.
Maar een meerderheid vindt het voor de veiligheid en de belangen van Nederland noodzakelijk dat de controles van de telefoons blijven bestaan. Door bijvoorbeeld foto’s en contactenlijsten te onderzoeken kan worden gecontroleerd of het vluchtverhaal dat een asielzoeker vertelt wel klopt, redeneren voorstanders.
In andere EU-landen gebeurt het ook en als Nederland als enige stopt heeft kan dat asielzoekers aantrekken, vreest de Kamer. “Zeker als ze iets te verbergen hebben”, staat in de motie.
Privéleven
De Raad van State oordeelde vorig jaar dat het uitlezen van een mobiele telefoon “een vergaande inkijk is in iemands privéleven die zonder deugdelijke wettelijke grondslag niet mag plaatsvinden”. De Vreemdelingenwet biedt die grondslag volgens de Raad van State niet.
Het kabinet werkt aan een wetswijziging, maar dat kan nog wel even duren. Na de uitspraak van de Raad van State werd asielzoekers om toestemming gevraagd om hun telefoons te onderzoeken. Maar de Inspectie Justitie en Veiligheid tikte minister Van den Brink van Asiel en Migratie daar onlangs over op de vingers.
Toestemming vragen compenseert niet het gebrek aan wettelijke basis, vindt de inspectie. Bovendien zit een asielzoeker in een afhankelijke positie. “De telefoon niet afgeven, kan in zijn beleving mogelijk zijn asielprocedure schaden”, schreef de inspectie. De IND besloot daarop helemaal te stoppen met het uitlezen, totdat de wetswijziging er is.
De Tweede Kamer wil die wetswijziging ook, maar roept het kabinet nu op om tot die tijd “de oude praktijk” voort te zetten. Het zou “onverantwoord, riskant en schadelijk” zijn om met het uitlezen van de telefoons te stoppen, staat in de motie die ook werd gesteund door de regeringspartijen VVD en CDA.
