NOS Nieuws
Al maanden stijgen de prijzen voor olie en gas door de oorlog in het Midden-Oosten. Grote energieconcerns lijden daar niet onder, blijkt vandaag uit cijfers. Terwijl de bedrijven hoge winsten behalen, blijven de energietarieven voor consumenten alsmaar oplopen. En dat levert de vraag op: kun je het beste een vast, variabel of toch dynamisch contract afsluiten?
Verschillende energiebedrijven maakten de torenhoge winsten bekend die ze de afgelopen drie maanden hebben gemaakt. Zo zagen Shell en Vattenfall hun winst verdubbelen door de hoge olie- en gasprijs. Ondertussen kwam de gasprijs voor een kilowattuur gas gisteren voor het eerst sinds het najaar van 2022 boven de 100 euro uit.
De stijgende gasrekening leidt tot vragen bij de Consumentenbond. “Heel veel vragen van mensen over wat ze moeten doen. Het leeft ontzettend”, zegt Joyce Donat van de Consumentenbond. Ook consumentencollectief United Consumers ziet dat klanten op zoek zijn naar antwoorden en zekerheid. Toch is er geen pasklaar antwoord.
“Tot voor kort loonde het om een vast contract af te sluiten net voor de zomer. Normaal gesproken zijn de prijzen dan lager. Maar dat was dit jaar dus niet vanwege de oorlog in Iran”, zegt Donat.
De Consumentenbond adviseert mensen om vooral te kijken naar wat het prettigst voelt. Een vast contract voor drie jaar betekent nu een lagere prijs, maar het kan ook betekenen dat je langere tijd een hoger bedrag betaalt als de gasprijs weer daalt.
Sommige huishoudens die de NOS spreekt, kiezen juist voor zekerheid door een vast contract af te sluiten, ondanks dat het mogelijk meer kost. Zo ook Freerk Twijnstra. “We gaan verhuizen deze week, dus we moesten opnieuw een contract afsluiten. Het is net als beleggen: je weet niet zo goed hoe het gaat zijn. Dus daarom hebben we het vastgelegd voor drie jaar.”
Wie een vast contract heeft dat afloopt, krijgt automatisch een variabel contract, waarvan de prijzen meerdere keren per jaar worden aangepast.
Rekenvoorbeeld met een gasgebruik van 1000 kuub, het gemiddelde van een Nederlands huishouden.
Voor sommige mensen is een vast contract geen optie. Zo is een vast contract voor de vrijstaande woning van Harm in De Meern zo duur, dat hij voor een dynamisch contract heeft gekozen. Met die contractvorm verandert de prijs elke dag of soms elk uur. Harm betaalt nu ruim 300 euro per maand aan energie. “Ik zit nu boven de 2 euro per kuub. Dat was een jaar geleden iets van 1,10 euro.”
Ook met een dynamisch contract is er nog een optie om te hoge kosten mogelijk te drukken. Zo koos Ibrahim Faydali uit Enschede bij het afsluiten van zijn contract voor een plafond bij het gastarief. “Daarvoor betaal ik ook een paar euro extra per maand. Ik ben heel blij dat ik dat heb gedaan.”
Een energierekening van een huishouden bestaat uit de kosten voor gas en elektriciteit zelf, maar ook uit leverkosten die een netbeheerder in rekening brengt en een energiebelasting vanuit de overheid.
Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei laat in een reactie aan de NOS weten dat ze zich goed kan voorstellen dat huishoudens zich zorgen maken over de stijgende gasprijs. “Het kabinet kiest voor maatregelen om juist de huishoudens die de meeste hulp nodig hebben, te ondersteunen.” Ze doelt daarmee op het Noodfonds Energie en verschillende subsidies voor het isolatie.
De hoge gasprijs wordt niet alleen gevoeld door mensen die gas gebruiken om hun woning te verwarmen, want ook de elektriciteitsprijs is gekoppeld aan de gasprijs. Hoewel veel elektriciteit wordt opgewekt met behulp van wind- en zonne-energie, wordt nog altijd ruim een derde van de elektriciteit opgewekt in gascentrales.
Marian Stevens heeft een pottenbakkerij in Venray. De afgelopen jaren heeft ze die verduurzaamd en ze is volledig van het gas af. Onlangs moest ze een nieuw energiecontract afsluiten. “Ik schrok toen wel wat ik zag: ik moet toch veel meer betalen. Gezien de investeringen die we gedaan hebben om van het gas af te komen, had ik toch wel gedacht niet zoveel aan de energiekosten kwijt te zijn.”
De onrust in het Midden-Oosten houdt voorlopig aan. En dat betekent ook dat de komende maanden de energiebedrijven waarschijnlijk nog steeds veel winst gaan maken. In een reactie laat Shell weten: “We erkennen dat de hoge energieprijzen problematisch kunnen zijn voor kwetsbare burgers en bedrijven en dat overheden ook voor moeilijke keuzes staan.”
Er gaan in de politiek geluiden op over het extra belasten van de winsten bij bedrijven zoals Shell. Het bedrijf zelf zegt al een flinke belastingdruk te hebben wereldwijd.
Bij deze bouwmarkt in Den Hoorn merken ze dat vooral kachels en tochtstrips nu erg goed verkopen:
