Voorlopig geen boetes voor olie- en gasbedrijven die EU-regel voor methaan overtreden

De Europese Commissie adviseert EU-landen voorlopig geen boetes op te leggen aan bedrijven die nieuwe klimaatregels voor de uitstoot van methaan schenden. Die regels gaan in vanaf 2027.

Volgens de Commissie mag de wet namelijk nooit tot gevolg hebben dat de energiezekerheid van de EU in gevaar komt. Experts en EU-landen waarschuwen daarvoor.

Doel van de regels is het tegengaan van de uitstoot van het zeer vervuilende broeikasgas methaan(opent in nieuw venster). Net als CO2 draagt methaan bij aan de opwarming van de aarde. Veel van die methaan komt vrij bij de winning van olie en vooral gas; maar hoeveel precies, is onduidelijk. Dat komt doordat bedrijven vaak niet goed weten hoeveel methaan, dat kleurloos en geurloos is, er weglekt.

Buitenlandse bedrijven moeten volgens EU-wetgeving daarom net als bedrijven in de Europese Unie gaan bijhouden wat ze uitstoten, zodat lekkage uiteindelijk kan worden tegengegaan. Voldoen ze niet aan die rapportageverplichting dan zouden ze een boete kunnen krijgen die kan oplopen tot 20 procent van de jaaromzet.

De nieuwe regels leidden tot veel verzet van bedrijven en olie- en gasproducerende landen als de VS en Qatar. Exporteurs van fossiele brandstoffen dreigen voor andere, minder strenge afzetmarkten dan de EU te kiezen. De Amerikaanse ambassadeur van de VS bij de Europese Unie voorspelde een lange, koude en dure winter voor Europa, mochten de regels in praktijk worden gebracht.

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) waarschuwde vorige week dat de Europese methaanregels daadwerkelijk kunnen leiden tot een flinke afname van de olietoevoer naar de EU.

Het leidt tot zorgen bij een grote groep EU-landen, die al langer vreest dat de methaanwet de energiezekerheid van de EU in gevaar brengt. Die staat al onder druk door de oorlog in het Midden-Oosten en het afbouwen van het gebruik van Russisch gas.

Daarom stelt de Commissie nu dus voor dat EU-landen de komende drie jaar geen boetes opleggen. Of dit de zorgen wegneemt bij de landen is nog zeer de vraag.

Een grote groep EU-landen, waaronder Duitsland, Tsjechië en ook Nederland, wilden dat de rapportageverplichting helemaal werd uitgesteld. Dat zou volgens hen meer juridische zekerheid geven aan bedrijven die twijfelen of ze olie en gas moeten leveren in de EU.