NOS Nieuws•
In de exitpoll van Ipsos I&O gaan twee partijen aan kop: D66 met 27 zetels en de PVV met 25 zetels. Ondanks de voorsprong kan D66 nog niet tot winnaar van de verkiezingen worden uitgeroepen. Zekerheid komt er pas als de stemmen zijn geteld. Dat kan uren duren, en misschien nog wel langer.
Ipsos I&O hanteert een foutmarge van een zetel per partij. In uitzonderlijke gevallen kan de foutmarge ook twee zetels zijn. Met andere woorden: als D66 na het tellen van de stemmen iets lager uitkomt dan in de exitpoll en de PVV iets hoger, kan de situatie heel anders zijn. Wie de grootste is, valt bij deze marges dus niet te zeggen.
In een update van de eerste exitpoll, waarin ook rekening is gehouden met kiezers die vlak voor 21.00 uur hun stem uitbrachten, zijn de zetelaantallen van D66 en PVV onveranderd.
Echte uitslagen kunnen beeld veranderen
Het wachten is dus op getelde stemmen. Die druppelen de komende uren binnen via de verkiezingsdienst van persbureau ANP. Kleine gemeenten kunnen relatief snel hun uitslagen doorgeven. De eerste iets grotere gemeenten laten pas vanaf 23.30 uur van zich horen.
Vanaf 23.00 uur komt er voorzichtig enig tempo in de uitslagenstroom, hoewel de tendens de afgelopen jaren is dat de gemeentelijke uitslagen steeds langer op zich laten wachten. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 duurde het tot na middernacht voordat de uitslag van de eerste gemeente met meer dan 100.000 inwoners op het bord verscheen. Dat was toen Emmen.
In de loop van de nacht komt het ANP met de eerste, “voorlopige” prognoses van de zetelverdeling in de Tweede Kamer. Omdat die gebaseerd zijn op daadwerkelijke uitslagen, zouden die nauwkeuriger moeten zijn dan de exitpoll.
Grote vraag is of in die prognoses verschuivingen optreden. Pas als D66 daarin wordt bevestigd als grootste, kan de partij van Rob Jetten worden uitgeroepen tot winnaar.
Later op donderdag, als alle uitslagen binnen zijn, hoopt het ANP de voorlopige prognose om te zetten naar een definitieve. Alleen als de uitslagen van grote steden dan bijvoorbeeld nog niet binnen zijn, lukt dat niet. Het bureau blijft van een prognose spreken omdat het de Kiesraad is die de uitslag formeel moet vaststellen. Dat gebeurt eind volgende week.
