Waterbedrijf stuit op duizenden jaren oude grafheuvels in Drenthe

Bij graafwerkzaamheden in het natuurgebied ten noorden van Assen is het Drentse waterbedrijf op oude grafheuvels gestuit met urnen en karrensporen. Archeologen spreken over een tot nu toe onbekend grafveld dat vermoedelijk 2000 tot 4000 jaar oud is.

“Nieuwe grafveldjes vind je eigenlijk niet vaak meer”, zegt archeoloog Dave la Fèber bij RTV Drenthe. “Andere grafheuvels zijn bekend, deze is onbekend. Nu we dit weten zijn we heel blij want het levert weer nieuwe informatie op.”

Het Drentse waterbedrijf WMD is bezig met de vervanging van de waterleiding in natuurgebied Drentsche Aa. Het gebied staat al heel lang bekend om z’n historische waarde. De beekdalen in het gebied worden door archeologen zelfs gezien als een van de best bewaarde prehistorische cultuurlandschappen van Noord-Europa.

Toch is Edwin Kusters van het waterbedrijf verrast door de vondst. “We wisten dat het gebied ‘hoog-archeologisch’ was”, zegt hij. “Maar dat we daadwerkelijk iets vinden is wel uniek.”

Archeoloog Dave La Fèber laat het grafveld zien:

Archeoloog La Fèber: “Mijn collega ontdekte ineens een heel grote vlek en omdat wij dat soort vlekken altijd goed bekijken, heeft hij geconstateerd dat daar crematieresten in lagen. Toen is hij verder gaan kijken en bleken er meerdere grafheuvels te liggen.”

De grafheuvels dateren vermoedelijk uit de brons- of ijzertijd. Mensen werden toen niet letterlijk begraven, maar verbrand op het land. Daarna werd de as verzameld en in urnen onder de grond gestopt.

Archeologen vinden nu kleine witte stukjes bot terug. Dat zijn de crematieresten. Ook zijn al stukjes houtskool en stukjes urn aangetroffen.

De grafheuvels waren van de hele gemeenschap en werden volgens La Fèber vaak aangelegd op de hoogste punten in het gebied.

Aan de hand van de grootte van de nu gevonden graven denken archeologen te kunnen achterhalen of het om iemand van stand ging of juist niet. “Maar die grootte kan ook weersafhankelijk zijn geweest. Dat je in de zomer een groter graf kreeg dan in de winter”, zegt de archeoloog. “Het zijn allemaal dingen die we graag willen weten en waar we onderzoek naar doen.”

Het onderzoek beperkt zich daarbij niet tot de grafheuvels zelf. “Vaak weet je als je een grafveld vindt dat er in de omgeving ook een nederzetting moet zijn geweest”, zegt La Fèber. “We moeten als archeologen een reconstructie maken over hoe mensen toen hebben geleefd en in dit geval hoe zij omgingen met hun doden.”

Zolang het archeologisch onderzoek loopt, liggen de werkzaamheden aan de nieuwe waterleiding stil. Hoelang dat gaat duren is onbekend.