NOS Nieuws•
“Ik denk een rustig leven.” Dat is de verklaring van Eva Meis voor het bereiken van de respectabele leeftijd van 102 jaar. Een volgende verjaardag staat zelfs alweer voor de deur, op 29 mei hoopt ze 103 te worden. Meis woont in een verzorgingshuis, maar is nog heel zelfstandig.
Eva Meis groeide op in Indonesië. In eerste instantie niet met de Indische keuken, maar met “soep, aardappelen en groente.” Hoewel ze zelf spreekt over een rustig leven maakte ze tijdens de oorlog en de inval van Japan onder meer een gijzeling mee.
Naar eigen zeggen leefde ze na de oorlog gezond. Geen alcohol, niet roken en veel fietsen. En het opvallendst: vrijwel elke dag staat er komkommer op het menu. “Ik kan me nog herinneren dat een tante ooit tegen me zei: ‘Je moet iedere dag komkommer eten, want dat is goed voor je.’ Dat heb ik gedaan en ik vond het altijd heerlijk.”
Hoogleraar moleculaire epidemiologie Eline Slagboom is verouderingsonderzoeker bij het Leids Universitair Medisch Centrum. Al meer dan twintig jaar verzamelt ze data over waarom sommige mensen gezond oud worden en anderen al vroeg achteruitgaan.
Zo volgt ze families waarin meerdere leden op een gezonde manier heel oud worden. “Kenmerkend is dat deze mensen een heel goed immuunsysteem hebben. Als je naar hun bloed kijkt lijkt het alsof ze jaren jonger zijn, omdat ze veel minder ontstekingen hebben. Ook hebben ze een hele goede stofwisseling.”
Voor het onderzoek kijkt Slagboom niet alleen naar cellen en DNA, maar ook naar de persoonlijkheid en leefstijl van honderdplussers. De deelnemers krijgen daarom uitgebreide vragen over hun leven en karakter.
“Wat opvalt, is dat deze mensen vaak heel positief zijn ingesteld en steeds weer lichtpuntjes zien. Terwijl ze natuurlijk ook veel verlies meemaken. Daarnaast zijn ze vaak sociaal en leggen ze makkelijk contact, wat weer helpt tegen vereenzaming.”
Honderdplussers zijn echt uitzonderlijk optimistische mensen.
Professor Henne Holstege onderzoekt vitale 100-plussers voor haar werk bij het Alzheimercentrum van het Amsterdam UMC. Ze geven allemaal een andere verklaring, zegt Holstege: “De één zegt: ik eet een haring, de ander zegt: een advocaatje. En de ander zegt weer een glas rode wijn. En een volgende zegt elke dag een stukje wandelen. Dat is heel verschillend. Maar iets wat absoluut een gemene deler is: ze zijn super optimistisch. En dat is iets wat honderdplussers over de hele wereld met elkaar verbindt. Dat zijn echt uitzonderlijk optimistische mensen.”
Naast het volgen van de honderdplussers door middel van interviews en testen doet ze ook onderzoek met gedoneerd hersenweefsel. Met als ultieme doel het geheim te achterhalen hoe het kan dat sommige mensen het brein zo lang mogelijk gezond weten te houden, zodat we daarvan kunnen leren voor het tegengaan van dementie. “Met de medische vooruitgang zal een steeds groter deel van ons de 100 halen, maar als dan de meeste van ons dement zijn zie ik daar de winst niet van in.”
Voor alle honderdjarigen die meewerken aan het onderzoek organiseert ze ieder jaar een bijeenkomst in een hotel in Almere. “Dat is eigenlijk een dag waarbij wij vieren dat wij deze samenwerking hebben. Want het is echt een samenwerking. Wij mogen bij hen langskomen en bloed prikken. Sommige mensen doneren zelfs hun brein. Dus wij vinden het belangrijk dat zij weten wat wij daar precies mee doen. Ik vertel over het onderzoek, we lunchen en vervolgens is er entertainment. De volgende keer komt Karin Bloemen en die doet een hele leuke sketch over hoe het is om honderd te worden.”
Zo min mogelijk stress
Verouderingsonderzoeker Slagboom volgt grote families waarvan veel leden gezond oud worden. Maar het hoeft niet altijd in familieverband te zitten, zegt ze: “Je hebt ook een heleboel mensen die gewoon helemaal zelf heel oud worden zonder bijvoorbeeld oude ouders. En dan zie je vaak een samenkomst van de volgende factoren: gezond leven, blijven bewegen, zo min mogelijk stress, voldoende slaap en voldoende sociale contacten. Al die dingen zijn eigenlijk een soort voorwaarde om überhaupt honderd te worden.”
