NOS Nieuws•
Bij veilinghuis Christie’s in Parijs is een uiterst zeldzame Enigma-coderingsmachine geveild. De coderingsmachine uit de Tweede Wereldoorlog verwisselde van eigenaar voor het bedrag van 482.600 euro, twee keer zoveel als werd verwacht.
De Enigma-machines werden door nazi-Duitsland gebruikt voor versleutelde communicatie. De machine codeerde de 26 letters van het alfabet op een ingewikkelde manier, bepaald door de stand van draaiende rotoren.
De meeste Enigma-machines maakten gebruik van drie rotorsystemen, maar de Enigma M4 die in Parijs werd geveild was met vier rotorsystemen nog geavanceerder. Hij was in 1941 besteld door de Duitse admiraal Karl Dönitz voor communicatie met onderzeeboten.
Bletchley Park
Eind 1932 slaagden de Poolse wiskundigen Marian Adam Rejewski, Henryk Zygalski en Jerzy Różycki erin om berichten die met de Enigma-machine waren verstuurd te ontcijferen en bouwden ze een decodeermachine.
In 1939 overhandigden ze hun werk aan de Britse inlichtingendienst waar wiskundige Alan Turing in het codekraakcentrum Bletchley Park samen met zijn collega’s al snel een compleet nieuw type decodeermachine ontwikkelde met de naam ‘Bombe’, een naam die was afgeleid van de eerdere, minder krachtige, Poolse machine.
Colossus
Toen de Duitsers in 1942 overschakelden op de Enigma M4 leidde dat tot een flinke vertraging in het decoderen van Duitse berichten, maar door grootschalige samenwerking met de Amerikanen werd dat uiteindelijk opgelost.
De koortsachtige zoektocht naar een manier om de code van de Enigma M4 te kraken had ook een belangrijk bijeffect. Voor het eerst werd daarbij geëxperimenteerd met elektronische technologie en dat leidde uiteindelijk tot de uitvinding van de eerste grootschalige digitale elektronische computer ter wereld: de Colossus.
Tot zinken gebracht
Slechts weinig M4 Enigma’s overleefden de oorlog. Dat kwam deels omdat ze in veel kleinere aantallen werden geproduceerd dan de machines met drie rotorsystemen, maar vooral doordat de meeste verloren gingen toen de onderzeeboten tot zinken werden gebracht.
Wie de nieuwe eigenaar is van de zeldzame geveilde Enigma M4 is niet bekendgemaakt. De vorige eigenaar was een Franse verzamelaar.
