Zoektocht naar Italiaanse grotduikers op Malediven gaat door, OM begint onderzoek

Op het atol Vaavu in de Malediven wordt nog altijd gezocht naar vier Italiaanse duikers die sinds gisteren worden vermist. Ze hoorden bij een groep van vijf die naar een onderwatergrot dook waarvan de ingang op 50 meter onder de zeespiegel ligt. Het lichaam van een lid van dezelfde groep werd gisteren gevonden, in dezelfde grot op een diepte van 62 meter.

Die grot bestaat uit drie onderling verbonden delen, zegt de Italiaanse ambassadeur voor de Malediven in de krant La Repubblica(opent in nieuw venster). Hij is vanuit zijn standplaats Sri Lanka naar de hoofdstad Malé gereisd. “De Maledivische duikers konden alleen de eerste twee delen binnengaan. Toen moesten ze weer naar boven voor decompressie”, aldus de ambassadeur. Ze hebben de lichamen van de andere Italiaanse duikers nog niet gezien.”

Op dit moment is het weer te slecht om terug te gaan. Het regent, het waait en er staan bij het atol sterke stromingen. Morgen volgt een nieuwe poging.

Het staat nu vast dat de duikers verbonden waren aan de Universiteit van Genua, als docent of student. Onder hen zijn universitair hoofddocent mariene biologie Monica Montefalcone en haar dochter Giorgia, die daar ook studeerde. Of de groep bezig was met een wetenschappelijk onderzoek is niet bekend.

Het Italiaanse Openbaar Ministerie is een onderzoek begonnen. Vooralsnog wijst alles erop dat het om een ongeluk gaat.

Het is het dodelijkste duikongeluk ooit voor de Malediven, een land dat bestaat uit honderden piepkleine eilandjes en enkele grotere. Het is vooral populair onder duikers vanwege het vele koraal en heldere water. Ongelukken zijn zeldzaam: in de afgelopen jaren gebeurde het enkele keren bij onder meer Japanse en Britse toeristen.

Duikinstructeur Pim van der Horst is gespecialiseerd in duiken op grote diepte. Ook hij weet niet wat er precies is gebeurd, maar het kan zijn dat de duikers niet het juiste beademingsgas bij zich hadden.

“Wat opvalt is dat ze op een diepte van 50 meter hebben gedoken. Als ze met lucht hebben gedoken, dus wat je normaal inademt, dan kun je op die diepte last krijgen van een ‘narcose’, waardoor je beoordelingsvermogen erg afneemt. Dat noemen ze ook wel eens de Wet van Martini; elke 10 meter die je dieper onder water gaat, staat gelijk aan een glas Martini. Dus op 50 meter heb je ongeveer vijf glazen Martini op.“

Dat effect wordt veroorzaakt door de stikstof die in de lucht zit. Als je die op diepte inademt, krijg je die bijwerking, zegt Van der Horst. Als je dan ook nog in een grot duikt, kan het je oriëntatievermogen aantasten. Als je de stikstof vervangt door helium heb je die bijwerking niet.

“Wat ook meespeelde daar, dat heb ik meegekregen, is dat het weer was omgeslagen. Dat maakt het allemaal wel erg spannend en erg lastig.”

Hij wijst erop dat grotduiken niet iets is wat je zomaar even doet. “Daar zitten hele zware trainingen aan vast.” Of de Italianen die hebben gehad weet hij niet.

Hij zou in ieder geval niet met zo veel mensen tegelijk een grot in zijn gegaan. “Ze waren met zijn vijven, maar in een grot heb je meestal niet veel ruimte. En als het er een beetje stoffig is en je zwemt met vijf duikers, dan kan het best zo zijn dat het zicht in die grot binnen een minuut van 10 meter teruggaat naar een halve meter of minder. Dan vind je de uitgang niet meer.”

Dat onderschrijft een collega van de omgekomen Monica Montefalcone in La Repubblica: “Onderwatergrotten zijn geen gemakkelijk omgeving. Soms moet je door nauwe tunnels manoeuvreren en door krappe spleten glijden. Het stof dat opwaait door het voorbijgaan van duikers maakt het water troebel. De zichtbaarheid verslechtert. Het kan zo gebeuren dat je jezelf plots in een afgesloten ruimte bevindt die geen openingen meer lijkt te hebben.”

Dat risico kun je ondervangen door lijnen te leggen die je helpen om de weg naar de uitgang terug te vinden, zegt Van der Horst. “Dan pak je gewoon het lijntje vast en dan kom je vanzelf terug.”