NOS Nieuws•
Er zijn deze winter opvallend veel mensen omgekomen door lawines. Met Pasen, dat geldt als het einde van het wintersportseizoen, stond de teller van de samenwerkende Europese lawinediensten op 136, en daar waren enkele ongelukken dit weekend nog niet eens in verwerkt.
Daarmee is het aantal doden dit jaar bijna het dubbele ten opzichte van vorig jaar, toen er 70 mensen omkwamen. In de afgelopen jaren vielen er alleen in het seizoen 2017/2018 meer slachtoffers, toen waren er 147 doden verspreid door heel Europa. Gemiddeld vallen er jaarlijks zo’n honderd doden.
In Italië vielen dit seizoen de meeste slachtoffers, 38. Daarna volgen Frankrijk met 32 en Oostenrijk met 30, ook Zwitserland had met 15 nog dubbele cijfers. In landen als Spanje, Slowakije en Slovenië ging het om kleinere aantallen, de wintersportgebieden in Duitsland, Tsjechië en IJsland zagen geen enkele dode dit jaar. Onder de doden waren ook verschillende Nederlanders. Veel slachtoffers skieden buiten de piste. Op de piste is het lawinegevaar veel kleiner.
Verraderlijke omstandigheden
Het ernstigste voorval deed zich voor op de Italiaanse Vertainspitze in Zuid-Tirol. Daar kwamen in november vijf mensen van een groep van zeven om bij het bergbeklimmen. Alle slachtoffers kwamen uit Duitsland.
In de cijfers zijn nog geen updates verwerkt van dit weekend. Zo kwamen er dit weekend in Zwitserland nog op drie verschillende plekken mensen om het leven, en stierven in Noorwegen op paasmaandag twee personen in het Hemsedal. Ook raakte op de Grabspitze in Italië een skiër bedolven, die is in kritieke toestand naar het ziekenhuis gevlogen.
Experts wijten het hoge dodental aan de klimaatverandering, waardoor de sneeuw in de skigebieden onbetrouwbaar wordt. Door hogere en steeds veranderende temperaturen hechten sneeuwlagen niet goed aan elkaar, wat ertoe kan leiden dat hele plakkaten sneeuw onverwacht loslaten. Zelfs ervaren skiërs kunnen daardoor overvallen worden: onder de slachtoffers waren dit jaar volgens het Duitse persbureau DPA opvallend veel gidsen.
Weg bij Wumm
Het is door de verraderlijke omstandigheden meer dan ooit nodig om gevaarlijke situaties te herkennen, waarschuwen de lawinediensten. Zo waren bij veel ongelukken nieuwe sneeuw of platen sneeuw die door de wind waren ontstaan de boosdoener.
Zwitserse autoriteiten geven ook de waarschuwing mee uit te wijken als men ‘Wumm-geluiden’ hoort, het gesis dat opstijgt uit de sneeuw als onderliggende lagen inklappen. Volgens hen geldt in de Alpen het devies: “Bei Wumm, kehr um“.
Ook wordt aangeraden een lawinezender mee te nemen. Veel slachtoffers overleven het in eerste instantie als ze bedolven raken onder de sneeuw, maar eenmaal vast nemen de overlevingskansen snel af: tot 15 minuten wordt nog 90 procent levend gered, maar daarna keldert het percentage. Een zender laat reddingswerkers weten waar ze moeten graven.
Dat de balans nu wordt opgemaakt, betekent nog niet dat de sneeuwsport ook overal afgelopen is. In hoger gelegen gebieden en op gletsjers is dat nog tot begin mei wel mogelijk. In enkele uitzonderingsgebieden is zelfs de hele zomer door sneeuwsport mogelijk.
